Türk mahkemesinde görülecek bir dava için yurt dışında yaşayan müvekkilin vereceği vekâletname, avukatın dosyada neyi yapabileceğini belirler. Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 74, bazı usul işlemleri için vekâletnamede açık yetki arar. Vekâletname ister Türkçe düzenlenip yabancı dile çevrilsin, ister yabancı dilde düzenlenip Türkçeye çevrilsin, bu yetki satırları çeviride ayrı ayrı görünmelidir. Bu sayfa satırları ve çevirideki yerlerini anlatır; vekâletnamenin bir dava için yeterliliği avukatın değerlendirmesidir.
HMK md. 74’ün saydığı işler
Md. 74’e göre açıkça yetki verilmemişse vekilin yapamayacağı işler arasında şunlar sayılır: sulh olmak, hâkimi reddetmek, davanın tamamını ıslah etmek, yemin teklif etmek, yemini kabul, iade ya da reddetmek, başkasını tevkil etmek, haczi kaldırmak, müvekkilinin iflasını istemek, tahkim ve hakem sözleşmesi yapmak, davadan ya da kanun yollarından feragat etmek, karşı tarafı ibra etmek ve davasını kabul etmek, yargılamanın iadesi yoluna gitmek. Vekil kişiye sıkı sıkıya bağlı haklarla ilgili davaları da açık yetki olmadan açamaz ve takip edemez.
İki kaynak, iki tür satır
Bir dava vekâletnamesinde iki ayrı kaynaktan gelen yetki satırları yan yana durabilir. Feragat, kabul, ibra, tevkil, sulh, ıslah ve yemin satırları HMK md. 74’ün karşılığıdır. Taşınmaz devri, bağışlama, kefalet ve kambiyo taahhüdü gibi satırlar ise Türk Borçlar Kanunu md. 504/3’te sayılan ve özel yetki isteyen işlerdir. Sulh ikisinde de geçer. Çeviride iki grubun satırları karıştırılmaz ve bir satır ötekinin içine alınmaz.
Satırlar birleştirilmez
Md. 74’teki işlemler birbirine yakın görünse de ayrı usul işlemleridir. “Davadan feragat” ile “kanun yollarından feragat” iki ayrı yetkidir; ikisi tek bir “feragat” kelimesine indirilirse çeviri yetkiyi değiştirmiş olur. “Karşı tarafı ibra” ile “davayı kabul” de ayrı işlemlerdir. Yemine ilişkin dört fiil, yani yemin teklif etmek, yemini kabul etmek, iade etmek ve reddetmek, dört ayrı yetki olarak kalır. “Davanın tamamını ıslah” ifadesindeki “tamamını” kelimesi de atlanmaz, çünkü kanun metnindeki niteleme budur.
Terim tutarlılığı
Her satır için bir karşılık seçilir ve vekâletname boyunca aynı karşılık kullanılır. “Tevkil” için İngilizcede “power of substitution” bir çevirmen önerisidir. Aynı belgede bir yerde “substitution”, başka bir yerde “delegation” kullanılırsa okuyan iki ayrı yetki verildiğini düşünebilir. Karşılıklar mevzuat karşılığı değildir; Türkçe terim ilk geçtiği yerde parantez içinde verilirse okur iki metni satır satır eşleştirebilir.
Yabancı vekâletname Türkçeye çevrilirken
Yurt dışında yabancı dilde düzenlenmiş bir dava vekâletnamesi Türkçeye çevrildiğinde çevirmen, yabancı metindeki yetkiyi HMK md. 74’teki bir kaleme eşlemez. Yabancı metin yalnız “to settle” diyorsa çeviri metinde yazmayan “feragat” ya da “kabul” yetkisini eklemez. Kanun bu işler için açık yetki aradığından, yabancı metnin bu açıklığı taşıyıp taşımadığını değerlendirmek avukatın işidir; çeviri yalnız metnin ne dediğini gösterir.
Boşanma vekâletnamesi ve fotoğraf
Noterlik Kanunu Yönetmeliği md. 93/k, boşanma davaları için düzenlenecek vekâletnamelere ilgilinin fotoğrafının yapıştırılmasını zorunlu tutar; aynı maddenin son fıkrasına göre asıllarına fotoğraf yapıştırılan işlemlerin örneklerine de fotoğraf yapıştırılır. Çeviride fotoğrafın ve üzerindeki mührün yeri bir notla gösterilir. Boşanma vekâletnamesinde de yetki satırları yukarıdaki kurala tabidir: her satır ayrı kalır, hiçbiri özetlenmez. Acte Tercüme dava vekâletnamesini her yetki satırı ayrı kalacak ve her terim belge boyunca aynı karşılıkla geçecek biçimde çevirir.