Bir satış, devir ya da anlaşma yurt dışıyla yürüyorsa taraflar bazen belgeyi, senedi ya da bedeli doğrudan karşı tarafa vermek yerine noterliğe bırakır. Bu bırakmanın kaydı emanet tutanağıdır ve içinde iki ayrı şart listesi taşır: emanetin alınma şartları ve verilme şartları. Bu sayfa tutanağın bölümlerini ve çeviride en kritik satırını ele alır.
Emanetin tanımı ve iki amacı
Noterlik Kanunu (NK) md. 62 işlemi iki amaca bağlar: noterler, saklanmak veya bir şahsa verilmek üzere getirilen emanetleri kanun hükümlerine göre muhafaza ederler. İlk amaçta emanet sadece saklanır, ikincisinde belirli bir kişiye teslim edilmek üzere bırakılır. İki amaç aynı belgede farklı sonuç doğurur ve tutanağın konu satırı hangisinin seçildiğini gösterir. Hedef dilde “emanet” için seçilen karşılık belge boyunca değişmez; banka hesabındaki bir bloke ya da mahkeme kasasındaki bir depo için kullanılan kelimeyle karıştırılmaz, çünkü işlemi yapan makam farklıdır.
İki örnek, iki muhatap
Md. 62 tutanağın örneklerini de paylaştırır: bir örneğini emaneti veren alır, bir örneği de emanet kimin için yatırılmışsa ona tebliğ olunur. Yurt dışındaki muhatap için bu cümle doğrudan sonuç doğurur, çünkü tebligatın kendisi bir bildirimdir ve emanetin varlığını öğrenmenin tek yoludur. Çeviriye gelen dosyada bu nedenle hem tutanak hem tebliğ evrakı bulunabilir; ikisi ayrı belgedir ve tarihleri farklıdır. Tebliğ evrakı üzerindeki kayıtlar silinmez, çeviride kendi yerinde gösterilir.
Alma ve verme şartları
NK md. 101 tutanağın genel kapsamını sayar ve son cümlesinde emanet tutanağı için bir ek getirir: emanet tutanağında, emaneti alma ve verme şartları da gösterilir. Bu şartlar belgenin hukuki çekirdeğidir; emanetin hangi koşul gerçekleştiğinde kime verileceğini yazar. Koşul cümleleri çeviride bölünmez ve sıraları değiştirilmez; “şu belge ibraz edilirse”, “şu tarihten sonra” gibi kayıtlar birebir aktarılır. Şartlardan birinin atlanması ya da iki şartın birleştirilmesi belgenin sonucunu değiştirir. Yargı ve hukuki işlem belgeleri, hiçbir aşamada ücretsiz makine çeviri ya da yapay zekâ hizmetlerine yüklenmez.
Emanetin konusu belgede nasıl tarif edilir
Emanet bir senet, bir anahtar, bir belge dosyası ya da bir değerli kâğıt olabilir ve tutanakta tarifi ayrıntılı yapılır: adı, sayısı, varsa seri numarası ve görünür durumu. Bu tarif çeviride kısaltılmaz; eşya adları teknik olduğu için hedef dilde yakın bir kelimeye indirilmez ve ölçü birimleri dönüştürülmez. Bir rakam geçiyorsa aynen aktarılır; bu sitede noterlik ücreti ve harcı yazılmaz, belgedeki tutar ise belgenin parçasıdır. Tarif satırındaki belirsizlik düzeltilmez, çeviride aynı belirsizlikle görünür.
Tutanak şeklinde yapılan işlemler
NK md. 102, 61 ve 62 nci maddelerde yazılan işlemlerin tutanak şeklinde yapılacağını söyler. Bu nedenle emanet işlemi bir sözleşme değil tutanaktır ve başlığı da öyle kurulur; hedef dilde “sözleşme” diye adlandırılırsa belgenin türü yanlış görünür. Tutanak, yer ve tarihi rakam ve yazı ile taşır ve imza bloğunda ilgilinin, varsa tercüman, bilirkişi ve tanıkların imzalarıyla noterin imza ve mührü bulunur. İmza bloğundaki sıfatlar tek tek karşılanır. Acte Tercüme emanet tutanaklarını, bunlara bağlı tebliğ evrakını ve emanetin iadesine ilişkin yazıları İngilizceye ya da Fransızcaya çevirir.