Hukuk terimleri

Türk hukuk terimlerinin İngilizce ve Fransızca karşılıkları: seçtiğimiz karşılık, gerekçesi ve birebir çevirinin yanılttığı yer.

Teklif isteyin

Bu bölümdeki her sayfa tek bir Türk hukuk terimini ele alır ve İngilizce ile Fransızca karşılığını verir. Sayfa, seçilen karşılığın gerekçesini, karşı hukuk düzeninde benzer görünüp farklı işleyen kavramı ve birebir çevirinin okuru nerede yanılttığını anlatır.

Terimlerin geçtiği belgeler Yargı belgeleri ve Hukuki işlem belgeleri bölümlerindedir.

Son güncelleme: 21 Eylül 2026

Çeviri hizmetleri

Acte Tercüme yargı ve hukuki işlem belgelerini çevirir

Türkçe, İngilizce ve Fransızca arasında yeminli çeviri; belgeyi alacak makam istiyorsa noter onayıyla. Her sayfa, karşı tarafın çeviride neye baktığını ayrıca anlatır.

Aile dosyasının belgeleri: boşanma kararı ve tanıma
Bilirkişi raporunun çevirisi: tablolar, ekler, sonuç
Ceza dosyası evrakı: kapsam ve özel nitelikli veri
Dava dosyası: birden çok belge, tek çeviri seti
Dosya sözlüğü: aynı terim için tek karşılık
Hizmetin sınırı: çevirmenin rolü ve açılmayan işler

Teklif isteyin Tüm çeviri hizmetleri

Bu bölümdeki sayfalar

Aciz vesikası: İngilizce ve Fransızca karşılık Aciz vesikası için certificate of unsatisfied debt ve acte de défaut de biens önerilir. Certificate of insolvency neden okuru yanıltır.
Adli kontrol: İngilizce ve Fransızca karşılık Adli kontrol için judicial supervision ve contrôle judiciaire önerilir. Kararın tutuklamayla karışmaması çeviride nasıl sağlanır.
Adli yardım: İngilizce ve Fransızca karşılık Adli yardım için legal aid ve aide juridictionnelle önerilir. Aynı sözcük öbeği devletler arası adlî yardımlaşmayı da anlatır; ikisi ayrılır.
Alacağın devri (temlik): iki dilde karşılık Alacağın devri için assignment of claim, Fransızcada cession de créance önerilir; devir ile devir sözü verme aynı kelimeyle karşılanmaz.
Andlı tercüman: işlem anındaki tercümanın karşılığı Noterlik Kanunu md. 74’teki andlı tercüman için sworn interpreter önerilir; yazılı çeviriyi yapan kişiyle aynı kelimeyle karşılanmaz.
Ara karar: İngilizce ve Fransızca karşılık Ara karar için interlocutory decision ve décision avant dire droit önerilir. Interim neden tedbire ayrılabilir, judgment neden yanıltır.
Aslına uygunluk şerhi: İngilizce ve Fransızca karşılık Genelge 63/3 p.29 şerhin hedef dilde yazılmasını ister. Statement of accuracy ve mention de conformité; certified true copy başka bir şerhtir.
Basit yargılama usulü: İngilizce ve Fransızca karşılık Basit yargılama usulü için EN simplified procedure, FR procédure simplifiée önerilir; karşılığı yazılı yargılama usulünden ayrı tutulur.
Bilirkişi: İngilizce ve Fransızca karşılık Bilirkişi için court-appointed expert ve expert judiciaire önerilir. Expert witness neden yanıltır; uzman görüşü ve keşif nasıl ayrılır.
Bono, poliçe ve çek: İngilizce ve Fransızca karşılık Bono için promissory note, poliçe için bill of exchange, çek için cheque önerilir. Kanun senedin adının hedef dildeki karşılığını kendisi arar.
Bozma: İngilizce ve Fransızca karşılık Bozma için reversal ve cassation önerilir. Kaldırma, kanun yararına bozma ve ceza istinafındaki bozma neden ayrı kalıplarla karşılanır.
Ceza verilmesine yer olmadığı kararı: iki dilde karşılık Ceza verilmesine yer olmadığı kararı için no penalty imposed ve exemption de peine önerilir. Karar beraat değildir, fıkra ve bent kalır.
Direnme kararı: İngilizce ve Fransızca karşılık Direnme kararı için decision of persistence ve décision de résistance önerilir. Bozmaya uyma, iki genel kurul ve direnilemeyen kararlar.
Düzenleme şeklinde işlem: İngilizce ve Fransızca karşılık Düzenleme şeklinde işlem için deed drawn up by the notary ve acte dressé par le notaire önerilir. Notarised neden onaylama biçimine düşer.
Esas sözleşme: İngilizce ve Fransızca karşılık Esas sözleşme için articles of association, Fransızcada statuts önerilir. Contract kalıbı belgeyi taraflar arası bir sözleşme gibi gösterir.
Esas ve karar numarası: İngilizce ve Fransızca karşılık Esas No ile Karar No iki ayrı kayda aittir. Tek bir case number neden yetmez; İngilizce ve Fransızca önerilen etiketler ve numara katmanları.
Fer’î müdahale ve davanın ihbarı: karşılıklar Fer’î müdahil için accessory intervener, davanın ihbarı için notice of the action to a third party önerilir; ihbar bir ihtarname değildir.
Feragat, kabul ve sulh: iki dilde karşılık Feragat için waiver of the claim, kabul için acceptance of the claim, sulh için settlement before the court önerilir. Geri alma ayrı durur.
Genel kurul tutanağı: İngilizce ve Fransızca karşılık Genel kurul tutanağı için minutes of the general assembly önerilir. Shareholders meeting report kalıbı belgenin geçerlilik şartını görünmez kılar.
Gerekçeli karar ile kısa karar: iki belge, iki karşılık Kısa karar kanunda geçmez, gerekçeli karar ona aykırı olamaz. İngilizce ve Fransızca önerilen karşılıklar ve summary judgment tuzağı.
Görevsizlik ve yetkisizlik kararı: iki dilde karşılık Görevsizlik için lack of subject-matter jurisdiction, yetkisizlik için lack of venue önerilir. Tek bir jurisdiction kelimesi iki kararı karıştırır.
Haksız rekabet ve davaları: iki dilde karşılık Haksız rekabet için unfair competition ve concurrence déloyale önerilir; tespit, men ve ref davaları ayrı karşılıklarla çevrilir.
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması: iki dilde karşılık HAGB için deferral of the pronouncement of the judgment ve ajournement du prononcé du jugement önerilir. Suspended sentence neden yanıltır.
Hüküm fıkrası: İngilizce ve Fransızca karşılık Hüküm fıkrası için İngilizcede operative part, Fransızcada dispositif önerilir. Seçimin gerekçesi ve holding ile judgment tuzakları.
Israr kararı: idari yargıda iki dilde karşılık Israr kararı için decision of insistence ve décision de maintien önerilir. Danıştay kurullarının ısrarı direnmeden neden ayrı tutulur.
İade: suçlu iadesi ile çocuğun iadesi, iki karşılık Türkçede “iade” iki ayrı kurumu anlatır: suçlu iadesi için extradition, çocuğun iadesi için EN return, FR retour önerilir; ikisi birbirinin yerine geçmez.
İcra emri: İngilizce ve Fransızca karşılık İcra emri için enforcement order ve commandement d’exécution önerilir. İlama dayanan emir, ödeme emrinden ve icranın geri bırakılmasından ayrılır.
İhtilâfsız kaza: iki dilde karşılık ve kapsamı İhtilâfsız kaza için non-contentious jurisdiction ve juridiction gracieuse önerilir; MÖHUK md. 58/2 bu kararların tanınmasını aynı hükme bağlar.
İhtiyati haciz: İngilizce ve Fransızca karşılık İhtiyati haciz için precautionary attachment ve saisie conservatoire önerilir. Freezing order neden yanıltır, icrai hacze dönüşüm nasıl aktarılır.
İhtiyati tedbir: İngilizce ve Fransızca karşılık İhtiyati tedbir için interim injunction ya da interim measure, Fransızcada mesure provisoire önerilir. Tedbirin türü karşılığı nasıl değiştirir.
İmza beyanı ve imza sirküleri: iki dilde karşılık İmza beyanı için signature declaration, imza sirküleri için signature circular önerilir. Kanunun kelimesi beyandır; sirküler uygulamadan gelir.
İptal davası ve tam yargı davası: iki dilde karşılık İptal davası için action for annulment, tam yargı davası için full remedy action önerilir. Fransızca karşılıklar ve annulment kelimesinin sınırı.
İstihkak iddiası: İngilizce ve Fransızca karşılık İstihkak iddiası için third-party claim ve revendication önerilir. Malın kimin elinde olduğu davacı ile davalının sıfatını ters çevirir.
İstinabe: İngilizce ve Fransızca karşılık İstinabe için letter of request ve commission rogatoire önerilir. Kelime Türk usulünde önce yurt içi bir yoldur; naip hâkim ve ceza alanı ayrımı.
İstinaf: İngilizce ve Fransızca karşılık İstinaf için appeal ve appel önerilir, ama tek kelime yetmez: bölge adliye mahkemesinin adı, kaldırma kararı ve temyizle karışma riski.
Kaldırma: istinaf kararında iki dilde karşılık Kaldırma için set aside and remitted ve annulation et renvoi önerilir. Bozmadan farkı ve dosyanın gönderildiği mahkeme çeviride nasıl durur.
Kesin süre: İngilizce ve Fransızca karşılık Kesin süre için definite time limit ve délai impératif önerilir. Kesin karar, kesin hüküm ve kesinleşmeyle karışan sıfat çeviride nasıl ayrılır.
Kesinleşme şerhi: İngilizce ve Fransızca karşılık Kesinleşme şerhi için finality annotation ve mention de caractère définitif önerilir; res judicata ve certificat de non-appel neden yanıltır.
Konişmento ve türleri: İngilizce ve Fransızca karşılık Konişmento için bill of lading ve connaissement önerilir; tesellüm ve yükleme konişmentosu ayrı karşılıklarla, nama ve emre biçimleri korunarak verilir.
Konkordato ve mühlet: iki dilde karşılık Konkordato için concordat, mühlet için moratorium ve sursis concordataire önerilir. Tasdik kararında homologation neden yerinde durur.
Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar: iki dilde karşılık KYOK savcının kararıdır, mahkeme hükmü değildir. Decision of non-prosecution ve décision de classement önerilir; acquittal ve non-lieu yanıltır.
Merci: İngilizce ve Fransızca karşılık kararı Merci için the authority competent to rule (merci) ve l’autorité compétente pour statuer önerilir; “mahkeme” karşılığı kararı veren makamı yanlış gösterir.
Merkezî Makam: İngilizce ve Fransızca karşılık Merkezî Makam için EN Central Authority, FR autorité centrale önerilir; iki kanun bu sıfatı Adalet Bakanlığına verir, birim adı ayrıca Türkçe korunur.
Mirasçılık belgesi: İngilizce ve Fransızca karşılık Mirasçılık belgesi için certificate of inheritance önerilir. Kanunun adı bu; veraset ilamı uygulamadan gelir ve probate kalıbı yanıltır.
Mutad mesken ve yerleşim yeri: iki kavram, iki karşılık Mutad mesken için habitual residence ve résidence habituelle, yerleşim yeri için domicile önerilir; MÖHUK iki kavramı ayrı ayrı sayar.
Mükellefiyet ve takyidat: iki dilde karşılık Mükellefiyet için encumbrance, Fransızcada charge réelle önerilir; kelime borç ya da yükümlülük değil, taşınmaz üzerindeki yükü gösterir.
Münhasır yetki: İngilizce ve Fransızca karşılık Münhasır yetki için exclusive jurisdiction ve compétence exclusive önerilir; MÖHUK md. 54/1-b’de tenfiz şartı olarak geçer ve yer yetkisiyle karıştırılmaz.
Müşteki ve suçtan zarar gören: iki dilde karşılık Müşteki için complainant ve plaignant, suçtan zarar gören için injured party ve personne lésée önerilir. Mağdur ve katılan neden ayrı kalır.
Müşterek avarya ve garame: iki dilde karşılık Müşterek avarya için general average ve avarie commune, garame için contribution önerilir; York-Anvers Kuralları Türkçe resmî çevirisiyle anılır.
Müzekkere: İngilizce ve Fransızca karşılık Müzekkere bir emir değil, kararın gereği için başka bir makama yazılan resmî yazıdır. Warrant ve writ neden yanıltır; önerilen karşılıklar.
Nafaka türleri: İngilizce ve Fransızca karşılık Nafaka için maintenance ve pension alimentaire önerilir. Dört adın üçü kanunda geçmez; alimony ve child support neden tek başına yanıltır.
Noterde emanet: iki dilde karşılık ve sınırı Noterlik Kanunu md. 62’deki emanet için safekeeping deposit ve dépôt en garde önerilir; escrow karşılığı kurumu farklı gösterir.
Onama ve düzelterek onama: İngilizce ve Fransızca karşılık Onama için upheld ve confirmation, düzelterek onama için upheld as corrected önerilir. Onay ve onanmış tercüme ile karışan kelime nasıl ayrılır.
Onanmış tercüme: İngilizce ve Fransızca karşılık MÖHUK md. 53 onanmış tercüme der, onaylayanı saymaz. Certified translation ve traduction certifiée conforme; notarised neden fazla söyler.
Ödeme emri: İngilizce ve Fransızca karşılık Ödeme emri için payment order ve commandement de payer önerilir. Belgeyi mahkemenin değil icra müdürünün düzenlediği çeviride nasıl görünür.
Protesto: kabul etmeme ve ödememe karşılıkları Protesto için protest, Fransızcada protêt önerilir; kabul etmeme ve ödememe protestoları iki ayrı belge olduğu için karşılıkları da ayrılır.
Rüçhan hakkı: üç kanunda üç anlam, üç karşılık Rüçhan hakkı markada right of priority, pay sahibinde pre-emptive right, alacaklıda priority anlamına gelir; karşılık kanuna göre seçilir.
Sıra cetveli: İngilizce ve Fransızca karşılık Sıra cetveli için schedule of distribution, Fransızcada état de distribution önerilir; belgeyi mahkeme değil icra dairesi düzenler.
Şüpheli ve sanık: İngilizce ve Fransızca karşılık Şüpheli için suspect, sanık için accused önerilir. İki sıfatı ayıran an iddianamenin kabulüdür; defendant ve prévenu neden dikkat ister.
Tapu kütüğünde şerh ve beyan: iki dilde karşılık Tapu kütüğünde şerh için annotation, beyan için beyanlar sütunundaki belirtme önerilir. İki sütun ayrı işler; tek kelimeye indirilmez.
Tapuda resmî senet ve istem belgesi: iki dilde karşılık Tapudaki resmî senet için official deed drawn up at the land registry önerilir. Noter senedinden ayrıdır; istem belgesi ise başka bir kâğıttır.
Taraf ehliyeti ve dava ehliyeti: iki dilde karşılık Taraf ehliyeti için capacity to be a party, dava ehliyeti için capacity to litigate önerilir. Dava takip yetkisi üçüncü bir kavramdır.
Tashih, tavzih ve ek karar: iki dilde karşılık Tashih için correction, tavzih için clarification, ek karar için supplementary decision önerilir. Üçü ayrı taleptir ve bozmayla karıştırılmaz.
Tebliğ ve tebligat: İngilizce ve Fransızca karşılık Tebliğ için service, Fransızcada signification ya da notification önerilir. Tebliğ mazbatası, tefhim ve Resmî Gazetedeki tebliğ nasıl ayrılır.
Teminat: yargılama giderleri için iki dilde karşılık Yargılama gideri teminatı için security for costs ve caution pour les frais önerilir. Aynı kelime geçici korumada güvenceyi anlatır.
Temsile yetki kararı: İngilizce ve Fransızca karşılık Temsile yetki kararı için resolution on the authority to represent önerilir. Organın adı şirket türüne göre değişir; board her belgede doğru değildir.
Temyiz: İngilizce ve Fransızca karşılık Temyiz için appeal on points of law ve pourvoi en cassation önerilir. Yargıtay neden Supreme Court değildir, onama ve bozma nasıl ayrılır.
Tenfiz: İngilizce ve Fransızca karşılık Tenfiz için exequatur önerilir; enforcement tek başına icra ile karışır. Tenfiz, icra ve infaz ayrımı ve hakem kararlarında değişen kelime.
Tensip tutanağı: İngilizce ve Fransızca karşılık Tensip tutanağı için preliminary directions order ve ordonnance préliminaire de mise en état önerilir. Minutes neden yanıltır, ön incelemeyle farkı.
Tereke: İngilizce ve Fransızca karşılık Tereke için EN the estate of the deceased, FR la masse successorale önerilir; miras (succession) ile tereke ayrı kavramlar olarak çevrilir.
Tetkik hâkimi: İngilizce ve Fransızca karşılık Tetkik hâkimi için rapporteur judge ve magistrat rapporteur önerilir. Investigating judge karşılığı neden soruşturma hâkimini düşündürür.
Ticari işletme ve esnaf işletmesi: iki dilde karşılık Ticari işletme için EN commercial enterprise, FR entreprise commerciale önerilir; esnaf işletmesinden ayrı tutulur, fonds de commerce ile eşitlenmez.
Uzlaştırma: İngilizce ve Fransızca karşılık Uzlaştırma için criminal mediation ve médiation pénale önerilir. Hukuk uyuşmazlığındaki arabuluculuktan hangi kelimeyle ayrılır.
Vasiyetname türleri: İngilizce ve Fransızca karşılık Resmî vasiyetname için public will, el yazılı için holograph will, sözlü vasiyet için oral will önerilir. Üç şekil üç ayrı belge üretir.
Velayet ve kişisel ilişki: iki dilde karşılık Velayet için custody ve autorité parentale, kişisel ilişki için contact ve relations personnelles önerilir. Visitation neden yanıltır.
Yabancı kararın tanınması: İngilizce ve Fransızca karşılık Yabancı kararın tanınması için recognition ve reconnaissance önerilir. Tanıma kelimesinin babalık ve kimlik anlamları, tescil ile farkı.
Yargılama gideri ve vekâlet ücreti: iki dilde karşılık Yargılama gideri için costs of the proceedings, hükmedilen vekâlet ücreti için counsel fee awarded önerilir. Avukatın kendi ücreti ayrıdır.
Yargılamanın iadesi: İngilizce ve Fransızca karşılık Yargılamanın iadesi için reopening of proceedings ve révision önerilir. Retrial neden yeniden yargılamaya bırakılır; iadei muhakeme ve ceza usulü.
Yemin zaptı: İngilizce ve Fransızca karşılık Yemin zaptı için translator’s oath record ve procès-verbal de prestation de serment önerilir. Affidavit ve minutes neden yanıltır.
Zamanaşımı ve hak düşürücü süre: iki dilde karşılık Zamanaşımı için limitation period, hak düşürücü süre için preclusive period önerilir. Prescription ve forclusion hangi süreye ayrılır.