Türkiye’nin Hindistan ve Pakistan ile yaptığı adli yardım anlaşmalarının asıl metinleri İngilizcedir. Hindistan hukuk anlaşmasının Resmî Gazetede yalnız Türkçe metni, Pakistan hukuk sözleşmesinin Türkçe ve İngilizce metni birlikte yayımlanmıştır. Dil maddelerinde de İngilizce, iki ülkeyle yazışmanın ortak dili olarak geçer. Pakistan hukuk sözleşmesi ise tebliğ çevirisinin onayını yeminli tercümana değil, talep eden devletin diplomatik ajanına ya da konsolosuna verir. Bu sayfa beş anlaşmanın dil ve onay kuralını ayrı ayrı anlatır.
Hindistan: hukuki ve ticari konularda 1988 anlaşması
Ankara’da 18 Temmuz 1988’de imzalanan anlaşma, son hükmüne göre İngilizce dilinde iki nüsha olarak hazırlanmıştır. 3605 sayılı Kanunla onaylanmış ve 23 Temmuz 1990 tarihli, 20583 sayılı Resmî Gazetede yayımlanmıştır; Bakanlığın ülke esaslarına göre yürürlük tarihi 16 Ağustos 1993’tür. “Haberleşme Dili ve Kanalı” başlıklı 4. maddeye göre yardım talebi karşı tarafın yetkili makamlarına diplomatik ya da konsüler kanaldan ulaştırılır; talep ve belgeler İngilizce ya da onaylanmış İngilizce tercümesiyle tevdi edilir. Tebligata ilişkin 10/2. madde, isteyen tarafın tebliği istenen evrakı kendi diplomatik ya da konsüler temsilciliği aracılığıyla göndermesini, talebe ve belgelere iki nüsha ve onaylanmış İngilizce tercümeler eklenmesini ister. 10/1. maddeye göre taraflar kendi vatandaşlarına zorlama olmaksızın temsilcilikleri aracılığıyla doğrudan tebliğ yapabilir. Tebligatın yerine getirilmesi, yetkili kişi çalıştırılması ve özel usul masrafları dışında, isteyen tarafa ücret ya da masraf doğurmaz.
Hindistan: ceza işlerinde 1988 anlaşması
Aynı gün imzalanan cezai konularda karşılıklı adli yardımlaşma anlaşması da İngilizce dilinde iki nüsha olarak hazırlanmıştır; 3635 sayılı Kanunla onaylanmış, 7 Ekim 1990 tarihli ve 20658 sayılı mükerrer Resmî Gazetede yayımlanmıştır. 5. maddeye göre yardım talepleri yazılı olarak diplomatik yoldan yapılır; talep ve düzenlenecek belgeler ya da bunların tasdikli örnekleri İngilizce düzenlenir. Bu maddede talep edilen tarafın dili bir seçenek olarak geçmez; İngilizce iki yönde de yazışmanın dilidir.
Pakistan: hukuk sözleşmesinde onay konsolosta
Ankara’da 23 Haziran 1981’de İngilizce imzalanan hukuki ve ticari konularda adli yardımlaşma sözleşmesi, 31 Temmuz 1982 tarihli ve 17768 sayılı Resmî Gazetede yayımlanmış ve Bakanlığın listesine göre 5 Haziran 1983’te yürürlüğe girmiştir. Bu sözleşmede dil kuralı İngilizce değil, talep edilen tarafın dilidir. 3/2. maddeye göre tebliğ talebi talep edilen tarafın dilinde yazılır ve tebliğ edilecek belgenin iki örneği eklenir. 3/3. maddeye göre belge ya talep edilen tarafın dilindedir ya da bu dile yapılmış çevirinin iki örneğiyle gider; çevirinin doğruluğunu talep eden tarafın diplomatik ajanı ya da konsolosu tasdik eder. İstinabede kural farklıdır: 6/2. maddeye göre çevirinin doğruluğunu talep eden tarafın yetkili makamı onaylar. İki maddede de yeminli tercüman sayılmaz. Türkiye’den Pakistan’a gidecek tebliğ evrakında çeviriyi onaylayacak olan, bu yüzden Türk dış temsilciliğidir.
Pakistan: ceza ve iade anlaşmalarında İngilizce seçeneği
İslamabad’da 23 Kasım 1981’de imzalanan ceza işlerinde karşılıklı yardımlaşma sözleşmesi 16 Mart 1983 tarihli ve 17989 sayılı Resmî Gazetede yayımlanmıştır. “Language of Communication” başlıklı 9. maddeye göre yardım talepleri talep eden tarafın dilinde yazılabilir; ancak taleplere ve eklerine talep edilen tarafın dilinde ya da İngilizce çeviri eklenir. 14/3. madde adli sicil bilgisinin öteki tarafın diline çevrilmesini aramaz; 15/2. maddeye göre suç ihbarında onaylı çeviriler ve suça ilişkin diğer belgeler ücretsiz iletilir. Ankara’da 30 Ağustos 1983’te imzalanan suçluların geri verilmesi anlaşması 10. maddesinde aynı seçeneği tanır: iade belgeleri tarafların kendi mevzuatına göre düzenlenir ve talep edilen tarafın dilinde ya da İngilizce yapılmış çevirilerle gönderilir.
Bakanlığın güncel esasları
Adalet Bakanlığının 6 Ocak 2025’te güncellenen ülkelere göre esasları Hindistan için, 1965 Lahey Tebligat Sözleşmesine göre tebligat evrakının 184 numaralı forma bağlı olarak Türkçe ve İngilizce tercümeleriyle iki takım düzenlenmesini ister. Pakistan için ikili anlaşmaya göre tebligat talepnamesi ve ekli evrak Türkçe ve Urduca ya da İngilizce onaylı tercümeleriyle iki takım düzenlenir; 1965 sözleşmesi yolu için de aynı dil çifti yazılıdır. Pakistan’da 1965 sözleşmesinin 10(a) maddesindeki doğrudan posta yolu da açıktır ve esaslar bu yolda evrakın Türkçe aslıyla muhatabın dilindeki tercümesinin iadeli taahhütlü mektupla gönderilmesini ister. Sözleşme, Pakistan bakımından “talep edilen tarafın dili”nin hangisi olduğunu tanımlamaz.
Türkiye’ye gelen yönde
Hindistan’dan Türkiye’ye gelen hukuki yardım talebinde iki kural yan yana durur: ikili anlaşma İngilizceyi, Lahey 1965 yolunda Türkiye’nin uygulaması Türkçeyi ister; hangisinin öncelik taşıdığını anlaşma metinleri söylemez. Pakistan’dan Türkiye’ye gelen tebliğ evrakında ise hukuk sözleşmesi talep edilen tarafın dilini, yani Türkçeyi ya da Türkçeye yapılmış ve Pakistan’ın diplomatik ajanı veya konsolosunca tasdik edilmiş çeviriyi arar. Acte Tercüme Hindistan ve Pakistan ile yürüyen dosyalarda Türkçe evrakı İngilizceye, İngilizce belgeleri Türkçeye çevirir.