Bir sunucudaki kayıtlar, bir e-posta hesabının içeriği ya da bir alan adının sahiplik bilgisi başka bir ülkeden istendiğinde, talep çoğu zaman Budapeşte Siber Suç Sözleşmesinin karşılıklı yardım hükümlerine dayanır. Türkiye sözleşmeyi 10 Kasım 2010’da imzaladı ve 29 Eylül 2014’te onayladı; sözleşme Türkiye bakımından 1 Ocak 2015’ten beri yürürlüktedir. Çevirmen için sözleşmenin en belirgin özelliği bir eksikliktir: metinde dil ya da çeviri maddesi yoktur ve Türkiye de bir dil beyanında bulunmamıştır.
Dil nereden gelir: madde 25/4
Karşılıklı yardım bölümündeki 25. maddenin dördüncü fıkrası boşluğu doldurur: bölümdeki maddelerde aksi özellikle öngörülmedikçe karşılıklı yardım, talep edilen tarafın hukukunda ya da uygulanan karşılıklı yardım anlaşmalarında öngörülen koşullara tabidir; talep edilen tarafın işbirliğini reddedebileceği sebepler de buna dahildir. Çevirinin dili ve biçimi bu yüzden sözleşmenin kendisinden değil, iki devlet arasında uygulanan adli yardım anlaşmasından, o yoksa talep edilen devletin hukukundan okunur. Sözleşme ne “çeviri istenmez” der ne de kendi dil şartını koyar.
Anlaşma yoksa: madde 27
İki taraf arasında yürürlükte bir karşılıklı yardım anlaşması yoksa 27. maddenin 2-9. fıkralarındaki usul uygulanır (md. 27/1). Bu usulde talepler, talep edilen tarafın hukukuyla bağdaşmadığı hâller dışında, talep eden tarafın belirttiği usule göre yerine getirilir (md. 27/3). Bu fıkralar da bir dil kuralı içermez. Sözleşmede tasdik muafiyeti ya da çeviri gideri maddesi de yoktur; iki konu da uygulanan anlaşmaya ya da talep edilen tarafın hukukuna kalır.
Avrupa Konseyi üyeleriyle: 1959 sözleşmesi
Türkiye ile Fransa, Belçika, İsviçre, Lüksemburg, Almanya ya da Birleşik Krallık arasında uygulanan çok taraflı adli yardım anlaşması 1959 tarihli Cezai Konularda Karşılıklı Adli Yardım Avrupa Sözleşmesidir (ETS 030). Siber suç talebinde dil de bu ülkelerle o sözleşmenin 16. maddesinden ve tarafların beyanlarından gelir. Türkiye’nin 16. madde beyanı yoktur; İsviçre, Lüksemburg, Almanya ve Birleşik Krallık’ın beyanları vardır, Fransa ile Belçika’nın yoktur. Hedef dil, Türkiye’den giden bir siber suç talebinde de bu beyanlara göre seçilir.
ABD ve Kanada: sözleşme var, 1959 yok
Budapeşte Sözleşmesi Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada ile de işler: sözleşme ABD bakımından 1 Ocak 2007’de, Kanada bakımından 1 Kasım 2015’te yürürlüğe girdi. İki ülke 1959 Avrupa sözleşmesine taraf değildir. ABD ile Türkiye arasında 1979 tarihli suçluların geri verilmesi ve ceza işlerinde karşılıklı yardım anlaşması vardır; 40. maddesine göre istemler ve dayanağı belgeler isteyen tarafın dilinde hazırlanır ve bunlara istenilen tarafın dilinde aslına uygun ve tam çeviriler eklenir. Aynı madde, istem sonucu elde edilen tutanak, beyan, belge ya da kayıtların çevirisini yaptırmayı isteyen tarafa bırakır. Kanada ile ilişkide 25/4. maddenin gösterdiği kaynak, iki ülke arasında uygulanan anlaşma ya da Kanada hukukudur.
Türkiye’nin makamları ve hızlı iletişim
Türkiye 27/2(c) maddesi uyarınca Adalet Bakanlığını karşılıklı yardım taleplerini göndermek, yanıtlamak, yerine getirmek ya da yetkili makamlara iletmekle görevli merkezi makam olarak gösterdi; 24/7(a) uyarınca iade ve geçici tutuklama için de Adalet Bakanlığını bildirdi. Sözleşmenin 35. maddesindeki 7/24 temas noktası Emniyet Genel Müdürlüğünün siber suç birimidir; Avrupa Konseyi kaydındaki adı Turkish National Police, Department of Cybercrime’dır. Acil hâllerde talep faks ya da e-posta gibi hızlı iletişim araçlarıyla yapılabilir; talep edilen taraf isterse ardından resmî teyit gönderilir (md. 25/3). Temas noktası beyanlarında bazı devletler iletişim dilini de bildirir: Fas Arapça ve Fransızca, Monako Fransızca ve İngilizce yazar.
Ek protokol ve hizmet
Avrupa Konseyi kayıtlarında Türkiye’nin 2022 tarihli İkinci Ek Protokol (CETS 224) için imza ya da onay kaydı yoktur; Türkiye bu protokole taraf değildir. Türkiye ile ilişkide dil sorusu bu yüzden yine ana sözleşmenin 25/4. maddesine ve uygulanan adli yardım anlaşmasına döner. Acte Tercüme siber suç soruşturmasına ilişkin talepleri ve eklerini, adli mercinin talebiyle İngilizce ya da Fransızcaya, yurt dışından gelen İngilizce ve Fransızca talepleri Türkçeye çevirir.