Türkiye’de hakkında kamu davası açılan yabancı uyruklu bir kişinin avukatı ya da yurt dışındaki ailesi iddianameyi bir çeviriden okur. İddianame bir hüküm değildir; Cumhuriyet savcısının kamu davasını açan belgesidir ve yapısı kanunda sayılıdır. İçerik listesi CMK md. 170/3’tedir; md. 170/4 ise anlatım kuralıdır ve iki fıkra sık karıştırılır. Bu sayfa iddianameyi başlıktan imzaya kadar bölüm bölüm ele alır.
Başlık ve hitap
İddianame “T.C.” ve Cumhuriyet başsavcılığının adıyla, soruşturma, esas ve iddianame numaralarıyla başlar. Md. 170/3 iddianamenin görevli ve yetkili mahkemeye hitaben düzenlenmesini ister; hitap satırı ağır ceza ya da asliye ceza mahkemesini adıyla anar. Çeviride üç numara ayrı ayrı korunur ve hitap edilen mahkeme ilk geçişte açıklayıcı karşılığıyla ve Türkçe özgün adıyla verilir. Belge adı için İngilizcede “indictment”, Fransızcada yargı sistemine göre “acte d’accusation” ya da “réquisitoire introductif” karşılıkları çevirmen notuyla kullanılabilir.
Kişiler: şüpheliden şikâyetçiye
İlk altı bent kişileri sayar: şüphelinin kimliği (a), müdafii (b), maktul, mağdur ya da suçtan zarar görenin kimliği (c), onların vekili ya da kanuni temsilcisi (d), açıklanmasında sakınca bulunmuyorsa ihbarda bulunanın kimliği (e) ve şikâyette bulunanın kimliği (f). Davacı satırında yer alan “K.H.” kısaltması kamu hukuku anlamına gelir ve çeviride açılarak aktarılır. İhbarda bulunanın kimliği yazılmamışsa çeviri boş kalan yeri doldurmaz; kanun bu bilgiyi sakınca yoksa yazılacak bir bilgi olarak sayar.
Şikâyet tarihi, suç ve sevk maddeleri
Yedinci bent şikâyetin yapıldığı tarihtir (g), sekizincisi yüklenen suç ve uygulanması gereken kanun maddeleridir (h). Bu maddeler belgede sevk maddeleri olarak TCK madde, fıkra ve bent numaralarıyla yazılır. Çeviride numara sistemi aynen korunur, kanun adının kısaltması ilk geçişte açılır. Çevirmen Türk kanun maddesini hedef ülkenin bir kanun maddesiyle eşleştirmez; eşleştirme bir hukuki nitelendirmedir ve çevirinin işi değildir.
Suçun yeri, tarihi ve zaman dilimi
Dokuzuncu bent yüklenen suçun işlendiği yer, tarih ve zaman dilimidir (i). Tarih ile zaman dilimi ayrı unsurlardır: gece vakti gibi bir ifade suçun nitelikli hâlini gösterebilir, bu yüzden atlanmaz ve tarihe eklenmiş bir ayrıntı gibi sadeleştirilmez. Onuncu bent suçun delilleri (j), on birincisi şüphelinin tutuklu olup olmadığı, tutuklandıysa gözaltına alma ve tutuklama tarihleri ile bunların süreleridir (k). Tarih ve süreler hiç değiştirilmeden aktarılır.
Anlatım: olay ve delil
Deliller listesinden sonra soruşturma evrakının incelendiğini bildiren anlatım gelir. Md. 170/4’e göre yüklenen suçu oluşturan olaylar mevcut delillerle ilişkilendirilerek açıklanır; olaylarla ve delillerle ilgisi bulunmayan bilgilere yer verilmez. Anlatımda hangi olayın hangi delile dayandığı atıflarla gösterilmişse bu atıflar çeviride yerinde kalır. Tanık ve şüpheli beyanlarından yapılan alıntılar tırnak içinde, kişi ve kip korunarak çevrilir.
Sonuç ve talep
Sonuç kısmında şüphelinin yalnız aleyhine olan hususlar değil, lehine olan hususlar da ileri sürülür (md. 170/5); istenen ceza ve güvenlik tedbirleri de burada yer alır, tüzel kişi hakkındaki güvenlik tedbiri açıkça belirtilir (md. 170/6). Lehe hususlar iddia makamının metnidir; çevirmen bu cümleleri savunmanın sesine aktarmaz. Talep edilen cezalar madde numaralarıyla birlikte, sıraları değiştirilmeden çevrilir. Belgenin sonunda savcının adı, sicil numarası ve imzası bulunur.
İade, e-imza ve yazılı çeviri
Mahkeme iddianameyi on beş gün içinde inceler ve md. 174/1’de sayılan hâllerde iade eder; 8/8/2026 tarihli 7593 sayılı Kanun, on beş yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme yaptırılmaksızın düzenlenmesini yeni bir iade sebebi olarak ekledi. Suçun hukuki nitelendirilmesi sebebiyle iddianame iade edilemez (md. 174/2). Güvenli elektronik imzalı iddianame ile elle imzalı bir örneği çelişirse UYAP’ta kayıtlı olan geçerli kabul edilir (CMK md. 38/A-5); çeviri hangi nüshadan yapıldığını not eder ve doğrulama kodunu harfiyen aktarır. CMK’da iddianamenin yazılı çevirisini öngören bir madde yoktur; md. 202 duruşmadaki esaslı noktaların tercüman aracılığıyla aktarılmasını düzenler. Acte Tercüme iddianameyi müdafi ya da ilgili kişi için bilgi amaçlı ya da yurt dışında kullanılmak üzere hedef dile çevirir.