Bir ceza duruşmasının tutanağı, duruşmada bulunmayan biri için duruşmanın kendisidir. Yurt dışındaki bir avukat, yabancı bir makam ya da sanığın ailesi yargılamanın nasıl yürüdüğünü bu belgeden öğrenir ve çoğu zaman bir çeviriden okur. Tutanak kanunda iki maddeyle kurulur: başlık md. 220’de, içerik md. 221’de sayılır. Duruşmanın usule uygun yapılıp yapılmadığı ancak tutanakla ispat olunur ve tutanağa karşı yalnız sahtecilik iddiası yöneltilebilir (md. 222); çeviride atlanan tek bir usul kaydı, bu ispat aracının bir parçasını okurdan saklar.
Başlık: mahkeme, oturum ve üç isim
Başlıkta duruşmanın yapıldığı mahkemenin adı, oturum tarihleri ile hâkimin, Cumhuriyet savcısının ve zabıt kâtibinin adı ve soyadı belirtilir (md. 220/1). Hukuk duruşma tutanağından ilk fark buradadır: ceza tutanağının başlığında savcının adı da yer alır. Çeviride heyet ve savcı satırları belgedeki sırayla verilir; esas numarası ve celse numarası aynen kalır, oturum tarihleri birden fazlaysa her biri kendi oturumunun başında durur.
Katılanlar ve tercüman satırı
İçeriğin ilk unsuru oturumlara katılan sanığın, müdafiin, katılanın, vekilinin, kanuni temsilcisinin, bilirkişinin, tercümanın ve teknik danışmanın adı ve soyadıdır (md. 221/1-a). Sanık ya da mağdur meramını anlatabilecek ölçüde Türkçe bilmiyorsa, duruşmadaki iddia ve savunmaya ilişkin esaslı noktalar mahkemenin atadığı tercüman aracılığıyla tercüme edilir (md. 202/1); tercümanın adı bu yüzden tutanaktadır. Tutanağı sonradan yazılı çeviren kişi bu satırı olduğu gibi aktarır ve kendi adını eklemez.
Duruşmanın seyri ve usul kayıtları
İkinci unsur duruşmanın seyrini ve sonuçlarını yansıtan ve yargılama usulünün bütün temel kurallarına uyulduğunu gösteren unsurlardır (b). Kimliğin tespit edildiğini, iddianamenin anlatıldığını, hakların hatırlatıldığını gösteren kısa kayıtlar bu gruptadır. Kısa oldukları için çeviride kısaltılmaya en açık satırlardır; oysa md. 222 gereği usule uygunluğun kanıtı bu satırlardır. Her kayıt ayrı cümlesiyle çevrilir.
Sanık, tanık ve bilirkişi beyanları
Üç unsur beyanlara ayrılır: sanık açıklamaları (c), tanık ifadeleri (d), bilirkişi ve teknik danışman açıklamaları (e). Beyanlar özet olarak ya da sanığın ve tanığın kendi cümleleriyle yazılmış olabilir. Çeviri belgenin seçtiği biçimi izler: birinci şahısla yazılmış beyan birinci şahısla, özet olarak yazılmış beyan özet olarak kalır. Soruyu kimin sorduğu belirtilmişse bu bilgi de çevrilir; soru ile cevap aynı paragrafa sıkıştırılmaz.
Okunan belgeler ve istemler
Altıncı unsur okunan ya da okunmasından vazgeçilen belge ve yazılardır (f); hukuk duruşma tutanağında bu kayıt bu biçimde sayılmaz. Okunmasından vazgeçildiğini gösteren kayıt çeviride kısaltılmaz ve hangi belge için verildiği açık kalır. Yedinci unsur istemler ve reddedildiyse gerekçesidir (g): tanık dinletme ya da tahliye gibi istemler ve mahkemenin bunlara yanıtı. İstem ile ret gerekçesi çeviride ayrı cümlelerde kalır.
Mütalaa, son söz ve kararlar
Son iki unsur verilen kararlar (h) ve hükümdür (i). Tutanağın bu kısmında savcının esas hakkındaki mütalaası, sanığın son sözü ve hüküm fıkrası ayrı bloklar hâlinde yer alır. Son sözün sanığın kendi cümlesiyle yazılmış kısmı birinci şahısta korunur. Duruşmada açıklanan hüküm fıkrası ile sonradan yazılan gerekçeli karar ayrı belgelerdir; gerekçe tutanağa geçirilmemişse açıklanmasından itibaren en geç on beş gün içinde dosyaya konulur (md. 232/3). Çeviri, hangisinin çevrildiğini baştan belirtir.
İmza, teknik kayıt ve e-imza
Tutanak mahkeme başkanı ya da hâkim ile zabıt kâtibi tarafından imzalanır; teknik kayıt yapılmışsa vakit geçirilmeksizin yazılı tutanağa dönüştürülerek imzalanır (md. 219/1). E-imzalı tutanak ile elle imzalanmış örneği arasında bir fark çıkarsa UYAP’ta kayıtlı güvenli elektronik imzalı belge esas alınır (CMK md. 38/A-5); bu yüzden çeviri kaynağı olan nüsha not edilir ve sayfa altındaki doğrulama kodu harfiyen aktarılır. Acte Tercüme ceza duruşma tutanaklarını oturum oturum, bu bölüm düzeniyle hedef dile çevirir.