Konişmento deniz ticaretinin temel belgesidir ve uluslararası satışlarda, akreditiflerde ve yük uyuşmazlıklarında dosyaya girer. Belge çoğu zaman zaten İngilizce düzenlenmiştir; Türkçe bir mahkeme kararında ya da bilirkişi raporunda geçtiğinde ise Türkçe terimlerin hedef dile dönüşü gerekir.
Kanundaki tanım
TTK md. 1228/1 konişmentoyu, bir taşıma sözleşmesinin yapıldığını ispatlayan, eşyanın taşıyan tarafından teslim alındığını veya gemiye yüklendiğini gösteren ve taşıyanın eşyayı ancak onun ibrazı karşılığında teslimle yükümlü olduğu senet olarak tanımlar. Bu belge için İngilizcede “bill of lading”, Fransızcada “connaissement” önerilir; kısaltma (B/L) yalnız kaynak belgede varsa kullanılır.
Tesellüm ve yükleme konişmentosu
Md. 1228/2 iki türü ayırır: taşınmak üzere teslim alınan fakat henüz gemiye yükletilmemiş eşya için tesellüm konişmentosu, eşya gemiye alındıktan sonra yükleme konişmentosu. Tesellüm konişmentosuna yükleme şerhi verilirse yükleme konişmentosu hükmündedir. Tesellüm konişmentosu için “received for shipment bill of lading” ve “connaissement reçu pour embarquement”, yükleme konişmentosu için “shipped bill of lading” ve “connaissement embarqué” önerilir.
Nama, emre ve hamile yazılı
Md. 1228/3, konişmentonun nama, emre ve hamile yazılı olarak düzenlenebileceğini söyler. Bu biçimler için “straight”, “to order” ve “to bearer” ile “nominatif”, “à ordre” ve “au porteur” kullanılır. Md. 1228/4 bütün nüshaların aynı metni içermesini ve her birinde kaç nüsha düzenlendiğinin gösterilmesini ister; nüsha sayısı satırı çeviride atlanmaz.
Konişmento ile navlun sözleşmesi
Md. 1237, taşıyan ile konişmento hamili arasındaki ilişkide konişmentonun, taşıyan ile taşıtan arasındaki ilişkide ise navlun sözleşmesinin esas alınacağını söyler. Navlun sözleşmesi için “contract of affreightment” ve “contrat d’affrètement” önerilir. İki belge aynı dosyada geçtiğinde karşılıklar karışmaz. Konişmentonun arka yüzündeki basılı şartlar da belgenin parçasıdır ve çeviride atlanmaz.