Tebligat çevirisinde “noter onayı gerekir mi” sorusunun tek bir yanıtı yoktur. Yönetmelik yanıtı evrakı kimin hazırladığına göre üç ayrı yola böler. Ceza evrakında ise bambaşka bir kural işler. Bu sayfa hukuk tebligatındaki üç yolu ayırır; ceza evrakı ayrı sayfada anlatılır.
Evrakı taraf veriyorsa: noterlik
Tebliğ evrakı ilgili tarafından, yani davacı, alacaklı ya da vekili tarafından tebligatı çıkaracak mercie verilmişse, Yönetmelik md. 40/2 tercümenin noterlikte yaptırılmasını ister. Bu, yurt dışındaki davalıya dava dilekçesi gönderen avukatın en sık karşılaştığı durumdur: çeviri mahkemeye verilmeden önce noterlikte hazır olmalıdır.
Noterlikte mütercim bulunmazsa
Aynı fıkra bir istisna da öngörür. İlgilinin bulunduğu yerdeki noterlikte o dili bilen mütercim yoksa ve ilgili tercümeyi kendisi ya da vekili aracılığıyla başka bir şehirdeki noterlikte yaptıramıyorsa, tercüme, tebligatı çıkaracak merci tarafından, tercüme yapılabilecek yerdeki denk bir merci aracılığıyla oradaki noterlikte yaptırılır. Az konuşulan dillerde bu yol süreyi uzatır.
Evrakı merci düzenlediyse
Merci evrakı kendiliğinden düzenlemişse md. 40/3 uygulanır: mercinin mütercimi varsa o çevirir ve merci onaylar; yoksa o yerdeki noterlikte ya da başka yerdeki denk bir merci aracılığıyla tercüme ettirilir. İlgili merci adli merci ise tercüme, mütercim bulunabilecek yerdeki yetkili mercinin istinabesi yoluyla yaptırılır (md. 40/4).
Noterlikte çeviri ne demektir
Noterlikte yapılan çeviri, noterlik çevirme işlemidir (Noterlik Kanunu md. 103). Çeviriyi o noterlikte yemin tutanağı bulunan bir çevirmen yapar; yemin tutanağı o noterlik dairesinde saklanır (Noterlik Kanunu Yönetmeliği md. 96/4). Bu yüzden çevirmenin hangi noterlikte yeminli olduğu, çevirinin hangi noterlikte onaya gireceğini belirler.
Ceza evrakı farklıdır
Bu üç yol hukuk tebligatı içindir. Ceza istinabesi ve ceza tebligatında genelgeler tercümanın hedef dildeki aslına uygunluk şerhini ve imzasını yeterli sayar; ayrıca adli makamlarca tasdik aranmaz (Genelge 69/3 p.19). Ceza evrakındaki bu esneklik hukuk tebligatına taşınmaz; iki alanın kuralları ayrı okunur.
Bakanlık çeviri yapmaz
Adalet Bakanlığının uluslararası adli işbirliği birimi evrakı sözleşmelere uygunluk yönünden inceler ve iletir; çeviri yapmaz. Hukuk istinabe genelgesi tercümelerin talep eden merciin gönderdiği evrakta hazır olmasını ister; ceza genelgesi de Bakanlıkta tercüme bürosu bulunmadığını açıkça yazar. Çeviri, evrak Bakanlığa ulaşmadan önce bitmiş olmalıdır.
Sık hata
Tarafın hazırladığı evrakta çevirinin mahkemece yaptırılacağını varsaymak ya da yurt dışında, noter dışı bir yolla yapılmış çeviriyi mahkemeye vermek, evrakın geri çevrilmesine yol açabilir. Acte Tercüme tarafın mahkemeye vereceği tebliğ evrakını yeminli çevirmeniyle çevirir ve noterlik onayına hazırlar; biçim kuralı ayrı sayfada anlatılır.