Yurt dışına gidecek tebliğ evrakının çevirisi, yabancı makamın masasına Türk mahkemesinin adına ulaşan bir belgedir. Karşı makam çevirinin içeriğinden önce biçimine bakar: kim çevirmiş, hangi dile çevirmiş, çevirinin aslına uygun olduğunu kim söylüyor. Adalet Bakanlığının hukuki tebligat genelgesi bu soruların yanıtını tek bir paragrafta verir.
Çeviriyi kim yapar
Genelge 63/3 p.29, tebliğ evrakının tercümesinin mutlaka hukuk terimlerine vâkıf bir tercümana yaptırılmasını ister. Bu ölçü bir sertifika adı değildir; dava, tebliğ, esas numarası, duruşma gibi kavramları hedef dilde doğru karşılıklarıyla verebilen kişiyi tarif eder. Genel bir metin çevirmeninin “hearing” ile “trial” arasındaki farkı gözden kaçırması, evrakın muhatap için anlamını değiştirebilir.
Her sayfada dört unsur
Aynı paragrafa göre tercümeyi yapan kişi adını, soyadını ve unvanını yazar, tercümenin her sayfasını imzalar, tercümenin hangi dilde yapıldığını belirtir ve metne aslına uygunluk şerhi koyar. İmza yalnız son sayfada değil, her sayfadadır. Bu, sayfaların sonradan değiştirilmesine ya da eksik gönderilmesine karşı basit ama etkili bir güvencedir.
Şerhin dili
Aslına uygunluk şerhi Türkçe değil, tercümenin yapıldığı dilde konulur. Fransızcaya çevrilen bir dava dilekçesinde şerh Fransızcadır, çünkü şerhi okuyacak olan Fransız makamıdır. Türkçe şerh taşıyan bir çeviri, karşı makamın gözünde kimin neyi onayladığı belirsiz bir belgedir.
Lahey dışı yollarda “onaylı” tercüme
Tebligat Lahey 1965 yerine 1954 sözleşmesiyle, ikili bir anlaşmayla ya da anlaşma olmadan diplomatik yoldan gidiyorsa, genelge belgelere yabancı devletin diline çevrilmiş onaylı ikişer örneğin eklenmesini ister (Genelge 63/3 p.21-23, p.27). Bu yollarda biçim kuralına ek olarak onay da aranır; hangi onayın geçerli olduğu uygulanan anlaşmaya göre değişir.
İkişer takım
Lahey 1965 kapsamında talepname ve tebliğ edilecek bütün belgeler ikişer takım olarak düzenlenir (Genelge 63/3 p.11-a; Sözleşme md. 3/2). Takımlardan biri muhataba tebliğ edilir, diğeri tebliğ belgesiyle birlikte geri döner. Çeviri siparişi verilirken takım sayısı baştan bilinmelidir; ikinci takımın sonradan istenmesi süre kaybettirir.
Duruşma günü ve üç ay
Belirli bir gün içeren evrak, örneğin duruşma davetiyesi, o günden en az üç ay önce ilgili bakanlığa gönderilmelidir (Yönetmelik md. 41; Genelge 63/3 p.30). Çeviri bu üç ayın içinde değil, öncesinde biter. Duruşma günü yakın bir dosyada çevirinin gecikmesi, tebligatın yeniden çıkarılmasına yol açabilir.
Onay yolu ayrı bir sorudur
Bu sayfadaki biçim kuralı çevirinin nasıl görüneceğini anlatır; çevirinin noterlikte mi, mahkemenin mütercimince mi onaylanacağı ise evrakı kimin hazırladığına bağlıdır ve ayrı sayfada anlatılır. Genelgenin aradığı biçim, her sayfada çevirmenin kimliği, imzası, dil beyanı ve hedef dilde şerhtir; Acte Tercüme tebligat evrakını hedef dile çevirir.