Bir dosyada Türkiye ne talep eden ne talep edilen devlet olabilir; yalnız güzergâh olabilir. 6706 sayılı Kanun md. 21 bu hâli düzenler: Türk hukuku açısından iade koşullarının bulunması hâlinde, bir devlet tarafından başka bir devlete iadesine karar verilen kişinin Türkiye’den transit geçişine izin verilebilir. Dosya bu yüzden iki yabancı devletin belgeleriyle gelir ve Türkiye’de üretilen birkaç kâğıtla büyür.
İzin hangi ölçüye bağlı
Fıkranın ölçüsü ilginçtir: izin, Türk hukuku açısından iade koşullarının bulunması hâline bağlanmıştır. Yani Türkiye kendisine yapılmış bir iade talebi bulunmadığı hâlde, geçişe izin verirken kendi iade ölçütlerine bakar. Bunun dosyadaki karşılığı, iki yabancı devlet arasındaki iade kararının ve dayanağının Türkiye’ye sunulmasıdır. Çeviriye giden asıl belge çoğu zaman iade kararının kendisidir; kararın suçu tanımlayan ve iadeye karar veren fıkraları eksiksiz aktarılır, çünkü koşulların bulunup bulunmadığı yalnız o kısımlardan okunur. Kararın hangi tarihte kesinleştiğini gösteren kayıt da aynı öneme sahiptir; iade kararı kesinleşmemişse geçiş talebinin dayanağı eksik kalır ve kesinleşmeyi gösteren tek kâğıt, kararın altındaki ya da arkasındaki şerhtir. Şerhler çeviride ayrı bir blok olarak, kendi tarih ve imza satırlarıyla aktarılır.
Talebi kim değerlendirir
İkinci fıkra iki adım koyar: transit geçiş talebi Merkezî Makam tarafından değerlendirilir ve verilen karar, talep eden devletin yetkili makamına bildirilir. Yani bu aşamada mahkeme kararı üretilmez; üretilen belge idarî bir karar ile onun bildirimidir. Bildirim yazısı karşı devletin makamına gittiği için hedef dile aktarılır ve yazıda hangi talebe cevap verildiği tarih ve sayı ile gösterilir. Talebi yapan makamın adı, Türkçe yazışmada da belgede yazıldığı biçimde korunur.
Yirmi dört saati aşan geçiş
Üçüncü fıkra bir süre eşiği getirir. Transit geçişin yirmi dört saatten fazla sürmesi ve bu nedenle kişinin hürriyetinin kısıtlanması ihtiyacının ortaya çıkması durumunda, sulh ceza hâkimince transit geçişin sağlanması amacıyla yedi günü geçmemek üzere geçici tutuklama kararı verilebilir. Burada dosyaya bir Türk yargı kararı girer ve kararın amacı maddede açıkça sınırlanmıştır: geçişin sağlanması. Kararın çevirisinde bu amaç ifadesi atlanmaz; tedbirin niçin verildiği, karşı devletin dosyasında kaydın niteliğini belirler. Süre kayıtları da harfiyen aktarılır.
Geçişin durdurulması
Dördüncü fıkra iki durdurma sebebi sayar: transit geçiş talebinin reddini gerektiren nedenlerin ortaya çıkması veya kişinin transit geçiş sırasında resen soruşturma yapılmasını gerektirecek bir suç işlemesi. İkinci sebep dosyayı bambaşka bir yöne çevirir, çünkü Türkiye’de yeni bir soruşturma dosyası açılır ve o dosyanın evrakı kendi kuralına göre işlenir. Çeviri bakımından ortaya çıkan güçlük, aynı kişiye ilişkin iki ayrı dosyanın belgelerinin karışmamasıdır: her belgenin hangi dosyaya ait olduğu numarasından izlenir ve numaralar çeviride değiştirilmez.
Hükümlü nakli de kapsamda
Beşinci fıkra maddenin kapsamını genişletir: bir devletten başka bir devlete gerçekleştirilecek hükümlü nakilleri ile ilgili olarak Türkiye üzerinden yapılacak transit geçişler hakkında da aynı hükümler uygulanır. Böylece madde iki ayrı kurumu, iadeyi ve hükümlü naklini, geçiş bakımından tek rejime bağlar. Dosyadaki belge ailesi de buna göre değişir: iade dosyasında iade kararı, nakil dosyasında mahkûmiyet kararı ile nakle ilişkin karar bulunur. Acte Tercüme bu dosyalarda yabancı devletlerin kararlarını, transit geçiş talebini ve Türkiye’de verilen kararı bölüm bölüm çevirir.
Dosyaya giren belgeler
Transit dosyası küçüktür ama karışıktır, çünkü üç hukuk düzeninin kâğıdını bir arada taşır. Türkiye’ye ulaşan belgeler genellikle şunlardır: iade ya da nakil kararı, kişinin kimliğine ilişkin kayıtlar, güzergâh ve ulaşım bilgisini içeren yazı ve talep yazısının kendisi. Türkiye’de üretilenler ise Merkezî Makamın kararı, varsa sulh ceza hâkimliğinin kararı ve bildirim yazılarıdır. Kanunun kendi saklama kaydı bu dosyada da geçerlidir: Türkiye’nin taraf olduğu andlaşmalar ile diğer kanun hükümleri saklıdır ve andlaşma metinleri bu sayfada alıntılanmamıştır.
Çeviride kimlik ve güzergâh satırları
Bu dosyalarda en çok dikkat isteyen iki blok kimlik ve güzergâh satırlarıdır. Kişinin adı, doğum bilgileri ve vatandaşlığı üç ayrı devletin belgesinde farklı yazımlarla görünebilir; çeviri yazımları birleştirmez, her belgede yazıldığı biçimi taşır ve gerekiyorsa farklılığı belgenin kendi satırında bırakır. Güzergâh satırlarında yer adları, havalimanı ve sınır kapısı adları belgedeki biçimiyle aktarılır. Sayfa geçişin hukuka uygunluğunu değerlendirmez; bu değerlendirme karar veren makamın işidir.