Sınır ötesi bir dosyada senet üzerindeki imzanın tartışmaya açılması, yabancı tarafın en çok soru sorduğu durumdur: imzanın reddedilmesi yeterli mi, ayrı bir dava mı gerekiyor. Hukuk Muhakemeleri Kanunu bu soruyu belgenin resmî olup olmamasına göre farklı cevaplar. Bu sayfa maddeyi o ayrım üzerinden ele alır.
İnkâr yetmez, sahtelik iddiası gerekir
Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) md. 208/1, taraflardan birinin kendisi tarafından düzenlendiği iddia edilen bir belgedeki yazı veya imzayı inkâr etmek istemesi hâlinde sahtelik iddiasında bulunmasını ister; aksi hâlde belge, aleyhine delil olarak kullanılır. Dilekçede “imzayı kabul etmiyorum” gibi bir cümle ile usule uygun bir sahtelik iddiası arasındaki fark bu fıkradan doğar. Çeviride iki ifade aynı kalıba sokulmaz; dilekçede hangisi geçiyorsa o aktarılır.
Belgenin saklanması için alınan tedbir
Md. 208/2 usule ilişkin bir kayıt getirir: sahtelik iddia edildiğinde belgenin mahkemeye verildiği tarih yazılıp mühürlenerek, saklanması için mahkemece gerekli tedbirler alınır. Bu nedenle dosyadaki aslın üzerinde bir tarih ve mühür kaydı bulunur ve çeviride bu kayıt ayrı bir blok olarak gösterilir; gövdeye karıştırılmaz. Kayıt, belgenin hangi tarihte mahkemeye girdiğini gösteren tek yerdir.
Ön sorun ya da ayrı dava
Md. 208/3, bir belgenin sahteliğini iddia eden kimsenin bunu aynı mahkemede ön sorun şeklinde ileri sürebileceği gibi, bu konuda ayrı bir dava da açabileceğini söyler. Dolayısıyla dosyada bazen tek bir dava, bazen iki ayrı dosya bulunur ve ikisinin esas numaraları farklıdır. “Ön sorun” teknik bir usul kavramıdır ve hedef dilde açıklayıcı bir karşılıkla verilir; sıradan bir itirazla aynı kelimeye indirilmez.
Resmî senette zorunlu yol
Md. 208/4 resmî senetler için ayrı bir yol kurar: resmî bir senetteki yazı veya imzayı inkâr eden tarafın bu iddiası, ancak ilgili evraka resmiyet kazandıran kişiyi de taraf göstererek açacağı ayrı bir davada incelenip karara bağlanabilir. Asıl davaya bakan hâkim, gerekirse bu konuda imza veya yazıyı inkâr eden tarafa dava açması için iki haftalık kesin bir süre verir. İki unsur birlikte okunur: resmiyet kazandıran kişinin taraf gösterilmesi ve kesin süre. Noterlikte düzenlenmiş bir senet söz konusu olduğunda bu kişi noter olabilir; çeviride sıfat ve ad aynen aktarılır.
Çevirmenin yapmadığı şey
Bu dosyalarda çeviri, imza karşılaştırması ya da belge incelemesi değildir. Belgedeki imzanın okunamaz olması, farklı görünmesi ya da iki nüshada farklı yerde bulunması çeviride not düşülerek yorumlanmaz; durum olduğu gibi gösterilir. Bilirkişi incelemesine ilişkin kararlar ve raporlar bu sitede ayrı sayfalarda ele alınır. Yargı ve hukuki işlem belgeleri, hiçbir aşamada ücretsiz makine çeviri ya da yapay zekâ hizmetlerine yüklenmez. Acte Tercüme sahtelik iddiasına ilişkin dilekçeleri, senetleri ve bu konuda verilen kararları İngilizceye ya da Fransızcaya çevirir.