Bir tanık, bilirkişi ya da taraf başka bir şehirden veya başka bir ülkeden duruşmaya bağlandığında dosyaya giren belge, duruşma tutanağı değil ayrı bir dinleme tutanağıdır. Bu tutanağın içeriğini bir yönetmelik maddesi kalem kalem sayar ve altındaki imza, dinlemenin yapıldığı yerde atılır. Yurt dışındaki bir tarafın vekili için burada iki şey kritiktir: kimlik tespiti kaydı ve dinlemenin başlangıç ile bitiş zamanı. Bu sayfa belgeyi o sıraya göre ele alır.
Kararın dayandığı fıkra ve iki metnin ayrıldığı yer
Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) md. 149/1, mahkemenin taraflardan birinin talebi üzerine talep eden tarafın veya vekilinin aynı anda ses ve görüntü nakledilmesi yoluyla bulundukları yerden duruşmaya katılmalarına ve usul işlemleri yapabilmelerine karar verebileceğini söyler. Md. 149/2 tanık, bilirkişi veya uzman için mahkemeye resen ya da taraflardan birinin talebi üzerine karar verme yetkisi tanır. Yazı İşleri Yönetmeliği md. 218/1 ve 218/2 aynı işlemi “tarafların rızası olmak şartıyla” düzenler. İki metin aynı belge için farklı bir koşul yazar; bu sayfa ikisini de olduğu gibi aktarır ve hangisinin uygulandığı sorusunu açık bırakır, çünkü bu bir hukuki değerlendirmedir. Elinizdeki kararda “talep üzerine” mi yoksa “tarafların rızasıyla” mı yazıldığı çeviride aynen korunur; çevirmen ifadeyi öteki metnin lafzına uydurmaz.
Belgenin adı ve sistemin adı
Yönetmeliğin tanımlar maddesi SEGBİS’i, UYAP’ta ses ve görüntünün aynı anda iletildiği, kaydedildiği ve saklandığı bilişim sistemi olarak tarif eder. Belge başlığında sistemin kısaltması, bazen “ses ve görüntü nakli yoluyla dinleme tutanağı” ibaresi geçer. Kısaltma bir kurum adı gibi davranır: çeviride harfleri değiştirilmeden bırakılır ve ilk geçişte parantez içinde açıklanır. İngilizcede “SEGBİS, the audio and video information system used in the Turkish judiciary”, Fransızcada “SEGBİS, le système d’information audio et vidéo de la justice turque” gibi bir açıklama önerilir. Sistemin adı bir marka gibi çevrilmez ve hedef ülkedeki benzer bir sistemin adıyla değiştirilmez.
Tutanakta bulunması gereken kalemler
Md. 218/5 iki şey söyler. Birincisi imza: kimlik tespiti ve dinleme işleminin yapıldığına dair UYAP Bilişim Sisteminde veya zorunluluk nedeniyle haricen tutulan tutanak, dinleme işlemi sırasında hazır bulunan tüm ilgililerce duruma göre güvenli elektronik imza ya da el ürünü imza ile imzalanır. İkincisi içerik: tutanakta dinlenenlerin ad ve soyadları, dinlemenin başlangıç ve bitiş zamanı, dinlemenin süresi, hazır bulunanlar ve varsa sunulan deliller gibi hususlar belirtilir. Bu kalemler çeviride tek tek kalır; süre satırı hem saat aralığı hem toplam süre olarak yazılmışsa ikisi de aktarılır ve biri ötekinden hesaplanarak düzeltilmez. Hazır bulunanlar listesi sıfatlarıyla birlikte verilir. “Güvenli elektronik imza” ile “el ürünü imza” iki ayrı ifadedir ve tek bir “imza” kelimesine indirilmez.
İki nüsha, iki imza, iki yer
Elektronik ortamdaki tutanak aynen, fizikî olarak tutulan tutanak ise taranıp güvenli elektronik imza ile imzalanmak suretiyle dinleme talep eden makama UYAP üzerinden gönderilir ve belge asılları mahallinde saklanır (md. 218/6). Beyanların imzalanması gerektiğinde, dinlemenin yapıldığı yer mahkemesince talepte bulunan mahkemece tutulan tutanağın bir çıktısı alınarak imzalatılır, imzalanan tutanak tekrar elektronik ortama aktarılır ve tutanağın aslı mahkemesine gönderilir (md. 218/7). Bu yüzden aynı içerik iki ayrı fizikî nüshada görülebilir ve nüshaların imza blokları farklıdır. Çeviride hangi nüshanın çevrildiği belgeden anlaşılmalıdır: tarama kaydı, elektronik imza şerhi ve “aslı mahkemesine gönderilmiştir” türü kayıtlar atlanmaz. Md. 218/8, bu maddede hüküm bulunmayan hâllerde 20 Eylül 2011 tarihli ve 28060 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ceza Muhakemesinde Ses ve Görüntü Bilişim Sisteminin Kullanılması Hakkında Yönetmeliğin aykırı olmayan hükümlerinin uygulanacağını söyler.
Verinin niteliği ve yeminin nakille icrası
SEGBİS veya benzeri sistemlerle elde edilen ses ve görüntü verileri de HMK md. 199’a göre elektronik belge hükmündedir (md. 218/4). Bu nedenle bir dosyada tutanak yanında bir kayıt teslim tutanağı ya da kayıt numarasına atıf yapan bir yazı bulunabilir; kayıt numaraları çevrilmez, harfiyen aktarılır. Yemin edecek taraf mahkemenin bulunduğu yerden başka bir yerde oturuyorsa aynı anda ses ve görüntü nakli yoluyla yemin icrası mümkündür (md. 218/3); HMK md. 236/1 ise mahkemenin bulunduğu il dışında oturan ve bulunduğu yerde bu yolun mümkün olmadığı hâlde istinabe yoluyla yemin ettirileceğini söyler. Böyle bir dosyada yemin metni ile dinleme tutanağı iki ayrı belgedir. HMK md. 149/5 uygulamaya ilişkin usul ve esasları yönetmeliğe bırakır; ayrıca maddeye 16 Temmuz 2026 tarihli 7589 sayılı Kanunla üçüncü fıkradan sonra gelmek üzere bir fıkra eklenmiştir ve bu hüküm 31 Ekim 2026’da yürürlüğe girer. Eklenen fıkranın metni bu sayfanın doğrulama tarihinde yürürlükte değildir ve burada aktarılmamıştır; o tarihten sonra düzenlenen bir tutanakta fıkra numaraları kaymış olabilir.
Ceza dosyasındaki karşılığı
Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) md. 180/5, önceki fıkralar içeriğine göre tanık veya bilirkişinin aynı anda görüntülü ve sesli iletişim tekniğinin kullanılması suretiyle dinlenebilmeleri olanağının varlığı hâlinde bu yöntem uygulanarak ifade alınacağını söyler ve teknik donanıma ilişkin esasları yönetmeliğe bırakır. Md. 196/4, hâkim veya mahkemenin zorunlu gördüğü durumlarda aynı anda görüntülü ve sesli iletişim tekniğiyle yurt içinde bulunan sanığın sorgusunun yapılabileceğini veya duruşmalara katılmasına karar verilebileceğini söyler; fıkra yurt içi kaydını açıkça taşır. Yurt dışında bulunan sanık için md. 196/6 başka bir yol gösterir: belirlenen duruşma tarihinde hazır bulunmasının zorluğu hâlinde bu tarihten önce duruşma açılarak veya istinabe suretiyle sorgusu yapılabilir. Md. 196/2 istinabe suretiyle sorgunun alt sınırı beş yıl ve daha fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda yapılamayacağını, sorgudan önce sanığa ifadesini esas mahkemesi huzurunda vermek isteyip istemediğinin sorulacağını ve sorgu tutanağının duruşmada okunacağını söyler. İki kanun arasındaki bu ayrım çeviride korunur: hukuk dosyasındaki bir dinleme tutanağı ile ceza dosyasındaki bir sorgu tutanağı aynı başlıkla verilmez. Acte Tercüme ses ve görüntü nakli yoluyla yapılan dinlemelerin tutanaklarını ve bunlara bağlı ara kararları İngilizceye ya da Fransızcaya çevirir.