Türkiye’de verilen bir hapis cezası kesinleştiğinde dosyada iki yeni belge belirir: mahkûmiyet kararına düşülen kesinleşme şerhi ve hükümlüye verilen, uygulamada müddetname denen belge. İkisi de ağırlıkla tarih ve süreden oluşur. Yurt dışındaki bir aile, bir avukat ya da yabancı bir makam, hükümlünün hangi karar için ve ne zamana kadar kurumda kalacağını bu iki belgenin çevirisinden okur. Bu sayfa önce kanunun kurduğu sırayı, sonra iki belgenin satırlarını ele alır.
Kesinleşmeden infaz yok
Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun (5275) md. 4/1’e göre mahkûmiyet hükümleri kesinleşmedikçe infaz olunamaz. Mahkeme, kesinleşen ve yerine getirilmesini onayladığı cezaya ilişkin hükmü Cumhuriyet başsavcılığına gönderir (md. 5/1); kesinleşmiş hapis cezası kararları, hangi hükümlü ve hangi cezanın infazına ilişkin olduğu açıkça belirtilerek verilir (md. 20/1). Md. 20/2 başsavcılıktaki sonraki adımları sayar: infaz defterine kayıt ve duruma göre çağrı kâğıdı ya da yakalama emri. Çeviriye gelen dosyada belgeler bu sırayı izler; ayrı ayrı çevrilseler bile aralarındaki numara atıfları korunur.
Ceza kararının kesinleşme şerhi
Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmelik (CİK Yönetmeliği) md. 54/1, hapis cezası içeren kararın kesinleşme şerhinde gösterilecekleri sayar: mahkûmiyetin hangi hükümlü hakkında verildiği ve hangi ceza ya da tedbirin infazına ilişkin olduğu, kararın kesinleşme şekli ve tarihi, kararın infaz için başsavcılığa gönderiliş tarihi. Karar birden çok hapis cezası içeriyorsa süreli cezaların toplamı ya da hangi cezanın infaz edileceği de yazılır. Böyle bir ilamda üç ayrı tarih bulunur: kararın verildiği, kesinleştiği ve infaza gönderildiği tarih. Çeviride her biri kendi etiketiyle kalır. Kesinleşme şekli satırı, örneğin istinaf başvurusunun esastan reddi ya da temyiz edilmeksizin kesinleşme, kanun yolu adlarıyla kurulur ve bu adlar sitedeki karşılıklarla tutarlı çevrilir. Şerhin kendisi için İngilizcede “finality annotation”, Fransızcada “mention de caractère définitif” kullanılır.
Adı: kanunda “bir belge”, yönetmelikte “süre belgesi”
Hükümlüye verilen belgenin mevzuattaki adı müddetname değildir. 5275 md. 20/4, hükümlüye başsavcılıkça düzenlenen ve kuruma alındığı ve salıverileceği tarih ile ceza süresini ve cezanın hangi hükme ilişkin olduğunu belirten “bir belge” verileceğini söyler; CİK Yönetmeliği md. 54/3 bu belgeye “süre belgesi” der. Müddetname kelimesi 5275’te, CMK’da ve bu yönetmelikte geçmez; uygulamanın ve Adalet Bakanlığı genelgelerinin kullandığı addır. Başlıkta “MÜDDETNAME” yazıyorsa çeviri başlığı değiştirmez: İngilizcede “sentence calculation sheet (müddetname)”, Fransızcada “fiche de calcul de peine (müddetname)” gibi bir karşılık önerilir ve yönetmelikteki adın süre belgesi olduğu bir çevirmen notunda belirtilebilir.
Satırlar: kimlikten salıverilme tarihine
Md. 54/3 süre belgesinin içeriğini altı bentte sayar: hükümlünün kimlik, tebligat ve iletişim bilgileri; infaz defteri numarası; kuruma alındığı tarih; tutuklulukta ya da gözaltında geçirdiği süre; ceza süresi ile hak ederek ve koşullu salıverileceği tarih; cezanın hangi hükme ilişkin olduğu. UYAP’ta üretilen belgenin satır başlıklarının bu bentlerle aynı olup olmadığı burada ileri sürülmez; çeviri belgenin kendi başlıklarını ve sırasını korur, yönetmelik yalnız bir satırın eksik olup olmadığını görmeye yarar. İnfaz defteri numarası ile hükmün tarih ve numarası belgenin kimliğidir ve tek hanesi değişmeden aktarılır.
Tarihler ve süreler yeniden hesaplanmaz
Süre belgesinin en hassas kısmı tarihlerdir. Hak ederek salıverilme tarihi ile koşullu salıverilme tarihi iki ayrı satırdır ve tek bir “release date” altında birleştirilmez; İngilizcede “release date on completion of sentence” ve “conditional release date” gibi ayrı karşılıklar önerilir. Tutuklulukta ya da gözaltında geçen süre de ayrı bir satırdır; çevirmen onu ceza süresinden düşerek yeni bir rakam üretmez. Gün, ay ve yıl birimleri birbirine dönüştürülmez. Belgede bir hesap farkı görülse bile çeviri belgedeki tarihi aktarır; fark yalnız bir çevirmen notunda belirtilir. Denetimli serbestlik başlangıç tarihi gibi ek bir satır varsa o da kendi adıyla çevrilir.
Sınırı geçtiği an: iade ve nakil dosyası
Süre belgesi sınır ötesi dosyalarda kesinleşme şerhli ilamla birlikte dolaşır. Adalet Bakanlığının iade genelgesi, Türkiye’nin iade talebinde talepnameye eklenecek evrakı sayarken iddianame ya da mahkûmiyet kararının yanında müddetnameyi de adıyla anar (Genelge 184 p.6). Hükümlü nakli dosyasında da iki belge yan yana okunur. Bu dosyalarda belgeler birbirine atıf yapar: süre belgesi hangi hükme ilişkin olduğunu hükmün tarih ve numarasıyla gösterir, ilam ise kesinleşme şerhiyle infaz aşamasına bağlanır. Çeviride infaz defteri numarası ile ilamın tarih ve numarası iki belgede aynı biçimde yazılır ki okur ikisini eşleştirebilsin. Acte Tercüme kesinleşme şerhli ceza kararını ve süre belgesini İngilizceye ya da Fransızcaya çevirir.