Türk kararının ilk sayfasında, mahkeme adının hemen altında iki numara durur: “Esas No” ve “Karar No”. İkisi de yıl ve sıra numarasından oluşur, yan yana yazılır ve yabancı okura aynı bilginin iki kez yazılmış hâli gibi görünebilir. Oysa biri davanın kaydına, öteki kararın kaydına aittir. Karşılık bu ayrımı taşımazsa sonraki belgelerde yapılan atıflar izlenemez.
Numaraların belgedeki işlevi
Numaralar başlıkta kalmaz, sonraki belgelerin kanuni unsuru olur. İstinaf dilekçesinde kararın hangi mahkemeden verildiği “tarihi ile sayısı” ile gösterilir (HMK md. 342/2-c); temyiz dilekçesinde de aynı unsur aranır (md. 364/2-c). İlama dayalı icra emrinde ilamın tarih ve numarası yazılır (İİK md. 24/2). Yabancı kararın Türkiye’de tenfizi istenirken dilekçe, ilamın hangi devlet mahkemesinden verildiğini, tarihini ve numarasını gösterir (MÖHUK md. 52). Numara, belgeyi bu sonraki işlemlere bağlayan halkadır; çevirideki tek bir rakam hatası o bağı koparır.
İngilizcede iki ayrı etiket
“Case No.” tek başına iki kaydı birleştirir ve okur, hangi rakamın hangisi olduğunu sormayı bile düşünmez. Önerilen çözüm iki ayrı etikettir: esas numarası için “Docket (Merits) No.”, karar numarası için “Decision No.”. Parantezdeki “Merits”, Türkçedeki esas kaydını hatırlatır; “docket” ise Amerikan okuruna dava kaydını anlatır. Karar numarası için “Judgment No.” yerine “Decision No.” tercih edilebilir: HMK md. 294/1 hükmü, uyuşmazlığın esası hakkında verilen nihai karar olarak tanımlar, “karar” ise daha geniş bir kelimedir. Etiketi dar kelimeye bağlamak, çevirmenin yapmaması gereken bir nitelendirmedir.
Birebir çevirinin ve komşu numaraların tuzağı
“Esas” kelimesini sözlük anlamıyla “basis” ya da “main number” diye çevirmek numaraya olmayan bir anlam yükler. Daha sık görülen hata, başka numara türlerini esas numarası sanmaktır. İhtiyati tedbir gibi kararlar çoğunlukla “D. İş” kaydıyla, yani değişik iş numarasıyla verilir; bu numara esas numarası değildir ve “Miscellaneous Matters No.” gibi ayrı bir etiketle aktarılır. Savcılık belgelerinde soruşturma numarası, esas numarası ve iddianame numarası aynı başlıkta görülebilir; iddianamenin görevli mahkemeye hitaben düzenlendiği de başlıktan anlaşılır (CMK md. 170/3). Her numara kendi etiketiyle çevrilir, hiçbiri ötekinin yerine geçmez.
Fransızcada ve yüksek mahkeme kararlarında
Fransızcada esas numarası için “numéro de l’affaire”, karar numarası için “numéro de la décision” önerilir; ilk geçişte Türkçe etiket parantez içinde verilebilir: “numéro de l’affaire (Esas No)”. Fransız okurun tanıdığı “numéro de rôle” ve “numéro de minute” etiketleri ödünç alınmaz, çünkü Türk sicillerine kendilerine ait olmayan adlar verir. Yargıtay ya da Danıştay kararında numaralar katman katman çoğalır: dairenin kendi esas ve karar numarası, incelenen bölge adliye mahkemesi kararının numaraları ve ilk derece mahkemesinin numaraları aynı sayfada “Esas No / Karar No” etiketiyle durabilir. Böyle bir sayfada her etiketin yanına numaranın hangi makama ait olduğu yazılır; aksi hâlde yabancı okur, örneğin Yargıtay dairesinin numarasını ilk derece dosyasının numarası sanabilir. Rakamlar, eğik çizgi ve sıra hiçbir dilde değiştirilmez.