Bir Türk mahkemesinin para ya da teslim hükmü icraya konduğunda borçluya giden belge ödeme emri değil icra emridir. İki belge aynı icra dairesinden çıkar, benzer bir formda gelir ve yurt dışındaki okur için kolayca karışır. Hukuki işlevleri ise farklıdır: ödeme emri ilamsız takipte borçluya itiraz imkânı verir, icra emri zaten verilmiş bir hükmü uygulatır. İcra emrinin içeriği İcra ve İflas Kanunu md. 24/2 ve 32’de sayılır. Bu sayfa belgeyi o maddelerin sırasıyla ele alır.
İki form: Örnek 2 ve Örnek 5
İcra ve İflâs Kanunu Yönetmeliği md. 19 icra emri için iki ayrı form öngörür: taşınır teslimine ya da taşınmaz tahliye ve teslimine ilişkin icra emri Örnek 2, para borcuna ya da teminat verilmesine ilişkin ilam veya ilam niteliğindeki belgelere dayanan takipte icra emri Örnek 5’tir. Form numarası belgenin hangi tür hükmü uygulattığını gösterir. Çeviride numara korunur ve belge adıyla birlikte ilk satırda kalır.
Taraflar ve temsilciler
Md. 24/2’ye göre icra emrinde alacaklı ve borçlunun, varsa temsilcilerinin adları, soyadları ve yerleşim yerleri yazılır. Bu blok ilamdaki taraf bloğuyla aynı kişileri anar; ilam da çevriliyorsa iki çeviride isimlerin yazımı, unvanların biçimi ve adres düzeni birebir aynı tutulur. Ticaret unvanları kısaltılmaz, Türkçe karakterler korunur ve kişi adları hedef dilin yazım alışkanlığına göre değiştirilmez.
İlamın kimliği: mahkeme, tarih ve numara
İcra emrini ilama bağlayan satırlar hükmü veren mahkemenin adı ile ilamın tarih ve numarasıdır (md. 24/2). Bu satırlar çeviride hiç değiştirilmez: esas ve karar numarası, eğik çizgi ve yıl olduğu gibi kalır. İcra emri ilamın çevirisiyle birlikte sunuluyorsa, okurun iki belgeyi numara üzerinden eşleştirebilmesi için mahkeme adının karşılığı iki metinde aynı seçilir.
Hükmolunan şey ve miktarı
Md. 24/2 hükmolunan şeyin neden ibaret olduğunu, para ve teminat ilamlarına ilişkin md. 32/1 ise ayrıca cinsini ve miktarını ister. Teslim ilamında bu satır bir taşınırın ya da taşınmazın tanımıdır; para ilamında asıl alacak, faiz ve giderlerdir. Tanım satırları kayıt bilgisi gibi birebir, tutarlar para birimi değiştirilmeden aktarılır. Çevirmen ilamdaki hüküm fıkrasını icra emrindeki satırla karşılaştırıp tamamlamaz; icra emrinde ne yazıyorsa o çevrilir.
Geri bırakma ihtarı: itiraz değil
İcra emrinin çekirdeği şu ihtardır: icra mahkemesinden ya da istinaf, temyiz veya yargılamanın iadesi yoluyla ait olduğu mahkemeden icranın geri bırakılması hakkında bir karar getirilmedikçe cebri icraya devam olunur (md. 24/2, 32/1). Bu, ilamsız takipteki itiraz mekanizması değildir; icra emrine ödeme emri gibi itiraz edilerek takibin durdurulacağını varsaymak yanlıştır. Çeviride fark terimle taşınır: ödeme emri için İngilizcede “payment order”, icra emri için “enforcement order (based on a judgment)”; Fransızcada “commandement de payer” ve “commandement d’exécution (sur titre exécutoire)” önerilir. Fransızcada ikisi de “commandement” olabildiğinden bir çevirmen notu gerekir. Kanundaki “iadei muhakeme” bugünkü adıyla yargılamanın iadesidir ve bu adla açıklanır.
Yedi gün, mal beyanı ve yabancı devlet
Para ve teminat ilamında md. 32/1, yedi gün içinde ödeme ya da teminat gösterme ihtarını, aynı süre içinde md. 74’e göre mal beyanında bulunulmasını ve bulunulmazsa hapis ile tazyik, beyanda bulunulmaz ya da gerçeğe aykırı beyanda bulunulursa hapis ile cezalandırma sonucunu ekler. Md. 32/2 ise sınır ötesi dosyalarda görülebilecek bir satır öngörür: yabancı bir devlet aleyhine ilamlı takipte, uluslararası andlaşmalar saklı kalmak kaydıyla, borçlu devlete ait mallar hakkında cebri icra yapılabileceği ayrıca ihtar edilir. Bu satır çeviride atlanmaz ve “andlaşmalar saklı kalmak kaydıyla” kaydı düşürülmez.
İlam niteliğindeki belge ve yabancı ilam
Örnek 5 yalnız mahkeme ilamı için kullanılmaz. Md. 38’e göre mahkeme huzurunda yapılan sulhlar ve kabuller, para borcu ikrarını içeren ve resen düzenlenen noter senetleri, istinaf ve temyiz kefaletnameleri ile icra dairesindeki kefaletler ilamların icrasına ilişkin hükümlere tabidir. Belge başlığında “ilam niteliğindeki belge” ifadesi varsa çeviride korunur. Yabancı mahkeme ilamı için tablo farklıdır: İİK metninde “tercüme” kelimesi de “yabancı ilam” ibaresi de geçmez. Yabancı ilam önce Türk mahkemesinde tenfiz edilir; tenfiz kararı ilamın altına yazılır ve tenfizine karar verilen ilam Türk ilamı gibi icra olunur (MÖHUK md. 50/1, 56, 57/1). Çeviri bu tenfiz davası için hazırlanır (md. 53/1). Acte Tercüme icra emrini, dayandığı ilamla birlikte İngilizceye ya da Fransızcaya çevirir.