Türk mahkemesi duruşmada çoğu zaman yalnız sonucu açıklar; gerekçe sonradan yazılır. Böylece aynı dava için iki metin doğar: uygulamanın “kısa karar” dediği sonuç metni ve “gerekçeli karar”. Yurt dışındaki okur için ilk soru, elindeki çevirinin hangisine ait olduğudur. İki terimin karşılığı bu ayrımı belge adında görünür kılmalıdır.
Dayanak: iki metin, bir sıra
HMK md. 294/3’e göre tefhim, hüküm sonucunun duruşma tutanağına geçirilerek okunmasıyla olur. Yalnız hüküm sonucu tefhim edilmişse gerekçeli karar, tefhim tarihinden başlayarak bir ay içinde yazılır (md. 294/4) ve tefhim edilen hüküm sonucuna aykırı olamaz (md. 298/2). Ceza yargılamasında gerekçe ve varsa karşı oy gerekçesi tutanağa geçirilmemişse, hükmün açıklanmasından itibaren en geç on beş gün içinde dosyaya konulur (CMK md. 232/3). “Kısa karar” terimi ise kanun metninde geçmez; uygulamanın verdiği addır. Bu yüzden karşılık kanuni bir terimi değil, belgenin işlevini çevirir.
İngilizcede “summary” kelimesinden uzak durmak
Birebir çeviri “short decision” ya da “summary decision” olur ve ikincisi ciddi bir tuzaktır: common law ülkelerinde “summary judgment”, davanın tam bir yargılamaya gitmeden karara bağlanması anlamına gelir. Türk kısa kararı ise yargılamanın sonunda açıklanan sonuçtur. Önerilen karşılık, belgenin ne olduğunu anlatan açıklayıcı bir ifadedir: “operative part pronounced at the hearing (kısa karar)”. Gerekçeli karar için “reasoned judgment” yerleşik ve yeterlidir; “full judgment” da anlaşılır, ama kısa kararın eksik bir hüküm olduğu izlenimini güçlendirebilir.
Fransızcada “prononcé” ve “motivé”
Fransızcada gerekçeli karar için “jugement motivé” önerilir. Kısa karar için “dispositif prononcé à l’audience” açıklayıcı ve güvenli bir seçenektir; “prononcé” kelimesi tefhimin, yani sonucun duruşmada okunmasının karşılığını da taşır. “Décision abrégée” ya da “jugement sommaire” gibi karşılıklardan kaçınmak iyi olur: “sommaire” sıfatı hedef dilde yargılamanın türüne ilişkin bir çağrışım taşıyabilir ve okur, esas incelenmeden verilmiş bir karar düşünebilir. Türkçe terim ilk geçişte parantez içinde verilirse okur, uygulamadaki adı da görmüş olur.
Hangisi çevriliyor: bağlama göre
İki metnin sonuç kısımları birbirine aykırı olamaz, ama iki belge aynı değildir: tarihleri, imzaları ve kapsamları farklıdır. Gerekçeli kararda hükmün verildiği tarih ile gerekçeli kararın yazıldığı tarih ayrı unsurlardır (HMK md. 297/1-d, e); çeviride ikisi tek bir “date of judgment” satırında birleştirilmez. Elde yalnız kısa karar varsa çeviri başlığı belgenin bu olduğunu açıkça söyler; hangi metnin yeteceği ise belgenin sunulacağı makamın kuralıdır. Ceza dosyasında hüküm fıkrasının tutanağa geçirilmiş metni ile sonradan dosyaya konulan gerekçeli karar ayrı belgelerdir; çeviri notu hangisinin çevrildiğini belirtir.