Danıştay idari yargının en üst mercii olarak bazı davalara ilk derece mahkemesi sıfatıyla bakar, idare ve vergi mahkemelerinden gelen kararları da temyiz mercii olarak inceler. Yurt dışında yerleşik bir şirketin ya da yabancı bir kişinin Türk idaresine karşı açtığı dava bu merciye ulaştığında iki yönlü bir çeviri ihtiyacı doğar: yabancı dildeki belgenin Danıştay’a sunulması ve Danıştay kararının yurt dışında okunması. İki yönde de kurallar adli yargıdakinden farklıdır. Bu sayfa farkın kanundaki yerini, tebligattaki rolü ve kurumun adresini gösterir.
Adres: kurumun iletişim içeriği
Danıştay Başkanlığının kendi sitesindeki iletişim içeriğinde yer alan adres şudur: “Üniversiteler Mahallesi Dumlupınar Bulvarı No:149 Eskişehir Yolu 10. Km Çankaya/ANKARA”. Adres kurumun yerleşkesini gösterir; dava dilekçesinin nereye verileceği ise İdari Yargılama Usulü Kanununa göre belirlenir. Dilekçe Türkçedir ve yabancı taraf davayı Türkiye’de vekâlet verdiği bir avukat aracılığıyla yürütür. Yabancı müvekkile gönderilecek bir bilgi notunda Danıştay’ın adı ilk geçişte “Council of State (Danıştay)” ya da “Conseil d’État (Danıştay)” biçiminde, Türkçe adıyla birlikte verilir.
HMK’nın belge hükümleri idari yargıya taşınmaz
Adli yargıda yabancı dildeki belgenin çevirisi Hukuk Muhakemeleri Kanununun 223. ve 224. maddelerine dayanır. İdari yargıda bu dayanak kanunda yoktur. İYUK md. 31/1, HMK’nın uygulanacağı konuları tek tek sayar: hâkimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi, ehliyet, üçüncü kişilerin davaya katılması, vekiller, teminat, bilirkişi, keşif, delillerin tespiti, yargılama giderleri ve adli yardım bu listededir; belge ve yabancı dilde belge hükümleri değildir. Bu yüzden “Danıştay’a sunulacak yabancı belge HMK md. 223’e göre çevrilir” gibi bir cümle kanunda dayanak bulmaz. HMK’nın bu konuda kıyasen uygulanıp uygulanmadığı içtihada ilişkin bir sorudur ve bu sayfa ona yanıt vermez.
Belgeyi mahkeme ister: İYUK md. 20/1
İdari yargıda belge isteme yetkisi İYUK md. 20/1’den gelir. Madde, Danıştay’ı ve öteki idari yargı mercilerini sayarak davaya ait her türlü incelemenin kendiliğinden yapılacağını ve lüzum görülen evrakın taraflardan ve ilgili yerlerden istenebileceğini söyler. Yabancı dildeki bir belgenin Türkçe çevirisinin istenip istenmediği ve çevirinin hangi onayla sunulacağı, bu yetkiye dayanan ara kararın içeriğine bağlıdır. Çeviriye başlamadan önce ara kararın çeviri ve onay konusunda ne dediğinin okunmasını öneriyoruz; ara karar bu konuda bir şey söylemiyorsa bu sayfa onun yerine bir kural koymaz.
Danıştay kararı yurt dışına giderken
Danıştay kararı yurt dışında çoğu zaman bir idari işlemin iptal edildiğini, yürütmesinin durdurulduğunu ya da davanın reddedildiğini göstermek için okunur. Karar, dairenin hükmünün yanında başka seslerin görüşlerini de taşıyabilir. Yurt dışındaki okur hangi paragrafın Danıştay’ın kararı, hangisinin bir görüş olduğunu çeviriden ayırabilmelidir; bu yüzden görüş bölümleri kendi başlıklarıyla ayrı tutulur ve hükümle birleştirilmez. Kararın bölümleri ve numara katmanları Yargı belgeleri bölümünde ayrıca anlatılır. Kararın ilk derece kararıyla birlikte gönderilmesi, yabancı okurun iki kararı eşleştirebilmesi için gereklidir.
Tebligatta Danıştay’ın yeri
Türkiye için tutulan HCCH pratik bilgi sayfası, yurt dışına tebligat talebi gönderebilecek makamları sayarken Danıştay’ı “Council of State” adıyla anar (Lahey 1965 md. 3/1). İdari bir davada yurt dışındaki bir tarafa gidecek evrakın dili de gönderen makamın kimliğine göre değil, muhatabın bulunduğu ülkenin kuralına göre belirlenir. Acte Tercüme idari davada sunulacak yabancı dildeki belgeleri Türkçeye, Danıştay kararlarını İngilizceye ya da Fransızcaya çevirir.