Türkiye Noterler Birliği, bir noterlikten farklı olarak tek tek belge düzenlemez: vekâletname, çeviri ya da imza onayı noterlikte yapılır. Birliğin sınır ötesi dosyadaki ağırlığı, noterlerin çevirme işleminde uyduğu kuralları toplayan genelgelerden gelir. Yurt dışına gidecek bir noter onaylı çeviriyi hazırlayan avukat ya da yurt dışından gelen belgeyi Türkiye’de çevirtecek kişi bu kuralların kaynağını çoğu zaman bir genelge numarasıyla duyar. Bu sayfa iki genelgeyi, Birliğin vekâletname biçimindeki rolünü ve Genelge 25’in güncel kanunla uyuşmayan paragrafını ele alır.
Genelge 23: çeviriyi kim yapar, kim imzalar
Noterlerin çeviri işlemlerini toplayan Birleştirilmiş Genelge 23, 15 Ekim 2019 tarihlidir. Genelgenin 3. paragrafı çevirinin mutlaka gerçek bir kişi tarafından yapılmasını ve imzalanmasını ister; tercüme bürosu ya da bir tüzel kişi çeviri işlemi yapamaz ve çeviri evrakını imzalayamaz. Çeviriyi yapan kişinin o dili bildiğine dair yeterlik belgesi noterlikteki dosyasında bulunur. 14. paragraf, yeni atanan noterin daha önce yemin ettirilmiş olsa bile tercümanlara yeniden yemin yaptırması gerektiğini kaydeder. Genelgenin 2-e paragrafı ise çalışma izni olan yabancı uyrukluların mütekabiliyet çerçevesinde ve gizlilik bulunmayan işlerde tercüman olarak çalıştırılabileceğini söyler; değerlendirme notere aittir.
Fotokopiden çeviri ve tenfiz ayrığı
Aynı genelgenin 6. paragrafı fotokopi ya da fakstan çeviriye izin verir; bu durumda başlığa belgenin fotokopi ya da faks olduğu yazılır ve sonuna aynı yönde bir şerh düşülür. İzin bir ayrıkla birlikte gelir: Adalet Bakanlığının 1997 tarihli görüşü, tenfiz dilekçesine eklenecek ilam bakımından MÖHUK md. 53/a’yı bu kolaylığın dışında tutar. Yabancı ilamın tenfiz davasında kullanılacak çevirisi bu yüzden fotokopiden değil, onanmış asıl ya da onanmış örnek üzerinden yapılır. Genelge, belgenin yeterliliğini takdir yetkisini belgenin sunulacağı mercie bırakır; büro bu takdiri yapmaz.
Genelge 25 ve güncel olmayan 7. paragraf
Birleştirilmiş Genelge 25 noterlik işlemlerindeki tasdik şerhlerini düzenler ve ekleri 30 Haziran 2026 tarihli bir yazıya kadar işlenmiştir. Buna karşılık 7. paragrafı, yurt dışında kullanılacak noterlik işleminin altındaki imza ve mührün onayını hâlâ noterin bulunduğu yer valiliğine bağlayan eski metni aktarır. Noterlik Kanununun 199. maddesi 21 Kasım 2024 tarihli 7533 sayılı Kanunla değişti; bugün bu onayı herhangi bir il veya ilçenin en büyük mülki amiri verir. Genelgenin bu paragrafı bir kaynak olarak gösterilecekse kanunun güncel metniyle birlikte okunmalıdır; bir bilgi notunda ya da çeviri şerhinde esas alınacak olan kanun maddesidir.
Vekâletnamenin tek tip biçimi
Avukatlık Kanununun 56. maddesinin son fıkrasına göre vekâletnameler Türkiye için tek tiptir ve biçim ile içeriği Türkiye Barolar Birliği ile Türkiye Noterler Birliği tarafından hazırlanır. Yurt dışında verilen bir vekâletname Türkiye’de kullanılacaksa bu tek tip metin bir karşılaştırma ölçüsü olabilir: yabancı noterin düzenlediği belgedeki yetki cümlelerinin Türkçe çeviride açıkça görünmesi gerekir, çünkü eksik bir yetki Türkiye’deki işlemi durdurabilir. Yurt dışındaki Türk konsolosluklarında yabancı kişiler de vekâletname düzenletebilir; konsolosluk bilgilendirmesine göre vekâletnamenin dili Türkçedir ve Türkçe bilmeyenlerin yanlarında yeminli tercüman bulundurmaları istenir.
Ücret Birlikte değil, tarifede
Noterlikteki çevirme ücretini Birlik belirlemez. Noterlik Kanununun 112. maddesine göre noter ücretleri, Türkiye Noterler Birliğinin mütalaası alındıktan sonra Adalet Bakanlığının düzenlediği bir tarifeyle tespit edilir ve tarife değişiklikleri her takvim yılı başından geçerli olur; tutarlar bu sitede yazılmaz. Birliğin adresi de bu sayfaya alınmadı: kurumun kendi sayfasındaki metin ham hâliyle açılıp doğrulanamadı, doğrulanmayan adres ise yazılmaz. Acte Tercüme noterde onaylanacak ya da yabancı bir noterlikten gelen hukuki işlem belgelerini Türkçe, İngilizce ve Fransızca arasında çevirir.