Yabancı bir hakem kararının Türkiye’de tenfizi istenirken dilekçeye kanunun saydığı üç belge eklenir: tahkim sözleşmesi ya da şartının aslı yahut usulüne göre onanmış örneği, hakem kararının aslı ya da usulüne göre onanmış örneği ve bu iki belgenin tercüme edilmiş, usulen onanmış örnekleri. Belgelerin hepsi karşı tarafın sayısı kadar örnekle birlikte verilir. Bu sayfa MÖHUK’un kendi yolunu anlatır; New York Sözleşmesi yolu ayrı sayfada işlenir.
Kararın taşıması gereken nitelik
Md. 61/1-b yalnız “karar” demez. Dilekçeye eklenecek örnek, usulen kesinleşmiş ve icra kabiliyeti kazanmış ya da taraflar için bağlayıcılık kazanmış olmalıdır. Aynı nitelik md. 60/1’de tenfiz edilebilirliğin şartı olarak da yazılıdır. Bu, çeviri açısından somut bir sonuç doğurur: kararın üzerindeki kesinleşme ya da bağlayıcılık kaydı, varsa tahkim kurumunun mühürü ve tarih satırı, çevirinin kapsamı içindedir. Bu kayıtları atlayan bir çeviri, kanunun aradığı niteliği gösteremeyen bir metin bırakır.
Yetkili mahkeme üç kademeli
Md. 60/2 yetkiyi kademeli kurar. Önce tarafların yazılı olarak kararlaştırdıkları yer asliye mahkemesi. Böyle bir anlaşma yoksa aleyhine karar verilen tarafın Türkiye’deki yerleşim yeri mahkemesi; yerleşim yeri yoksa sakin olduğu yer; bu da yoksa icraya konu teşkil edebilecek malların bulunduğu yer mahkemesi. Dosya hangi şehre gidecekse tahkim anlaşmasındaki yer kaydının çevirisi o kademeyi belirleyen metindir; sözleşmedeki tahkim yeri ile tenfiz mahkemesi yeri aynı şey değildir ve çeviride ikisi karıştırılmaz.
Kanun onay makamını saymaz
Md. 61/1-c “tercüme edilmiş ve usulen onanmış örnekleri” der, onayın hangi makamdan alınacağını saymaz. New York Sözleşmesi ise onay verebilecekleri tek tek adlandırır. İki metin arasındaki bu fark, aynı belge için iki ayrı hazırlık anlamına gelebilir. Bu yüzden dosyanın hangi yol üzerinden yürüdüğü çeviri siparişi verilmeden önce bilinmelidir. Maddenin lafzında dikkat çeken bir ayrıntı daha var: onay, tercümenin kendisi için istenir. Yani asıl belgenin onanmış örneği ile tercümenin onanmış örneği iki ayrı katmandır ve dosyada ikisi birlikte bulunur. Karşı tarafın sayısı kadar örnek kuralı da bu iki katmanın her ikisi için işler; nüsha sayısı çeviri başlamadan önce bilinmezse ikinci takım sonradan hazırlanır ve süre kaybedilir.
Ret sebepleri ve ispat yükü
Md. 62/1 tenfiz isteminin reddedileceği hâlleri bentler hâlinde sayar. İki bent doğrudan belge ve bildirimle ilgilidir: hakkında tenfiz istenen tarafın hakem seçiminden usulen haberdar edilmemiş yahut iddia ve savunma imkânından yoksun bırakılmış olması (d) ve kararın tâbi olduğu ya da verildiği ülke hukukuna göre kesinleşmemiş, icra kabiliyeti veya bağlayıcılık kazanmamış yahut verildiği yerin yetkili mercii tarafından iptal edilmiş olması (h). Md. 62/2 bu bentlerin ispat yükünü hakkında tenfiz istenen tarafa bırakır. Yazışma ve bildirim belgelerinin çevirisi bu yüzden dosyanın ikinci yarısını oluşturabilir.
Usul, ilam tenfizinden ödünç alınır
Md. 61/2, hakem kararlarının tenfizinde md. 55, 56 ve 57 hükümlerinin kıyas yoluyla uygulanacağını söyler. Böylece tenfiz dilekçesi duruşma günüyle karşı tarafa tebliğ edilir, karar kısmen ya da tamamen verilebilir ve temyiz genel hükümlere tâbi olur. Karşı taraf yurt dışındaysa bu kez Türkçe dilekçe ve davetiye onun bulunduğu ülkenin diline aktarılır: dosya iki yönlü bir çeviri doğurur.
Tanıma aynı hükümlere tâbi
Md. 63, yabancı hakem kararlarının tanınmasının da tenfizine ilişkin hükümlere tâbi olduğunu yazar. Yani yukarıdaki belge seti, bir kararın Türkiye’de kesin delil ya da kesin hüküm olarak kullanılması istendiğinde de aynen aranır. Buna karşılık tahkim yeri Türkiye olan bir uyuşmazlıkta durum baştan farklıdır: orada yargılamanın dili Milletlerarası Tahkim Kanunu md. 10/C çerçevesinde belirlenir ve tenfiz sorusu hiç doğmaz.
Çeviri kapsamı gerekçeyle bitmez
Çeviri kapsamı kararın gerekçesiyle bitmez. Tahkim şartının bulunduğu asıl sözleşmenin ilgili maddesi, hakem kurulunun oluşumuna ilişkin yazışma, kararın altındaki imza ve tarih satırları ile varsa iptal davası sonucuna ilişkin kayıt da okunur. Tahkim anlaşması ayrı bir dilde, karar başka bir dilde yazılmış olabilir; bu durumda dosya tek değil iki ayrı dil çiftinde yürür ve terimlerin iki metin arasında tutarlı kalması ayrıca gözetilir. Acte Tercüme bu dosyalarda tahkim anlaşmasını, hakem kararını ve üzerlerindeki onay ve kesinleşme kayıtlarını eksiksiz çevirir; hangi bentten itiraz edileceği avukatın kararıdır.