Tunus ile Türkiye arasında yargı belgesi dolaşımı için 1982’de imzalanmış iki ikili sözleşme vardır: biri hukuk ve ticaret, öteki ceza işleri ve suçluların geri verilmesi içindir. İki metin de çevirinin dilini ve onayını kendisi düzenler. Tunus’a giden evrakın Fransızcaya çevrileceği sık rastlanan bir varsayımdır; sözleşmeler ve Adalet Bakanlığının ülke tablosu ise Arapçayı gösterir. Bu sayfa Tunus’a giden ve Tunus’tan gelen yargı belgesinde iki sözleşmenin çeviriye etkisini anlatır.
Hukuk sözleşmesi: 1982, Ankara
Hukuki ve ticari konularda adli yardımlaşmaya dair sözleşme 7 Mayıs 1982’de Ankara’da imzalanmış, 2711 sayılı Kanunla onaylanmış, 17 Mart 1983 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmış ve 1 Temmuz 1983’te yürürlüğe girmiştir. Sözleşme Türkçe, Arapça ve Fransızca düzenlenmiştir; Türkçe ve Arapça metinler arasında ihtilaf çıkarsa Fransızca metin geçerlidir. Fransızcanın bu sözleşmedeki rolü bir yorum dilidir; tebliğ edilecek belgenin hedef dili değildir.
Tebligat: iki nüsha çeviri ve konsolos onayı
Sözleşmenin 7/2. maddesine göre tebliğ edilecek belge ya talep edilen tarafın dilinde düzenlenir ya da ona bu dilde iki nüsha çeviri eklenir. Aynı fıkra çevirinin doğruluğunu onaylayacak kişiyi de sayar: talep eden tarafın diplomatik ajanı veya konsolosu. Türkiye’den Tunus’a giden evrakta bu, Arapça çevirinin Türkiye’nin diplomatik ajanı ya da konsolosu tarafından onaylanması demektir. Metin bu fıkrada yeminli tercümanın onayını ayrı bir seçenek olarak saymaz; 1989 tarihli Türkiye-Fas hukuk sözleşmesinden farkı da buradadır.
İstinabe: Türkçe asıl, Arapça çeviri
Sözleşmenin 11/2. maddesine göre istinabe talepleri talep eden devletin dilinde düzenlenir; bununla beraber talep edilen devletin dilinde bir çevirisi de eklenmelidir. Türk mahkemesinin Tunus’a göndereceği istinabe bu yüzden Türkçe asıl ile Arapça çeviriden oluşur. Adalet Bakanlığının 2 Şubat 2021 tarihli ülkelere göre tebligat esasları da Tunus için talepname ve eklerin Türkçe ve Arapça onaylı tercümelerle hazırlanmasını gösterir.
Ceza sözleşmesi: kişiye tebliğ edilecek belgede çeviri
Cezai konularda adli yardımlaşma ve suçluların geri verilmesi sözleşmesi 2706 sayılı Kanunla onaylanmış ve 20 Şubat 1983 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. 7. maddeye göre adli yardım talepleri ve tebliğ belgeleri talep eden devletin dilinde düzenlenir. İki devletten birinin ülkesinde bulunan kişilere tebliğ edilecek usul işlemleri ve mahkeme kararlarına ise o devletin dilinde bir çeviri eklenir; mahkeme kararlarına ilişkin çevirileri yeminli ya da yetkili bir tercüman, talep eden devletin mevzuatına uygun olarak tasdik eder. Hukuk sözleşmesinin aksine ceza metninde onay tercümana verilmiştir.
İade: çeviriyi talep edilen devlet isteyebilir
Aynı sözleşmenin 30. maddesi iade talebini ve belgelerini talep eden devletin diline bağlar; talep edilen devlet faydalı gördüğü takdirde kendi dilinde çeviri isteyebilir. Türkiye’nin iade talebinde yerel adli merci evrakı çevirtmeden Bakanlığa gönderir (Genelge 184 p.6); bu iç usul Sınır ötesi dosyalar bölümündeki ceza evrakı sayfasında anlatılır. Adalet Bakanlığının cezai konulardaki dil listesi de Tunus için Arapçayı gösterir.
Çocuk iadesi ve nafaka
Lahey 1980 Çocuk Kaçırma Sözleşmesinin Türkiye ile Tunus arasında işlemediği, Sınır ötesi dosyalar bölümündeki çocuk iadesi sayfasında kaynağıyla anlatılır; bu yüzden Tunus’a götürülen bir çocuk için o sözleşmeye dayalı bir başvuru dosyası çevrilmez. Nafaka alacağında Tunus 2007 Lahey sözleşmesine taraf değildir; 1956 New York sözleşmesine 16 Ekim 1968’de katılmıştır. Tunus 1954 Lahey Hukuk Usulü Sözleşmesine de taraf değildir; o sözleşmenin onay kuralı Tunus ilişkisinde uygulanmaz.
Acte Tercüme Türkçe, İngilizce ve Fransızca arasında çevirir; Tunus’a gidecek evrakın Arapça çevirisi bu sitenin hizmet kapsamında değildir. Tunus’tan gelen dosyada Fransızca düzenlenmiş bir karar ya da belge bulunuyorsa Acte Tercüme onu Türkçeye çevirir.