İdari yargıda bir uyuşmazlığın son belgesi çoğunlukla bir kurul kararıdır: Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu ya da Vergi Dava Daireleri Kurulu kararı. Bu belge yurt dışındaki bir ana şirkete, bir denetçiye ya da bir insan hakları başvurusunun ekine gider. Karar kısa görünür, ama içinde dört ayrı mahkemenin kararı ve her birinin kendi numarası vardır. Bölümlerin adları kanunda değil, Danıştayın yayımladığı kararların düzeninde görülür. Bu sayfa kurul kararını başlıktan karşı oya kadar ele alır.
Kurul neyi inceler
İdari Dava Daireleri Kurulu, idare mahkemelerinden verilen ısrar kararlarını ve idari dava dairelerinden ilk derece mahkemesi olarak verilen kararları; Vergi Dava Daireleri Kurulu ise vergi mahkemelerinden verilen ısrar kararlarını ve vergi dava dairelerinden ilk derece olarak verilen kararları temyizen inceler (2575 sayılı Danıştay Kanunu md. 38). İstinaf düzeninde ısrar kararını bölge idare mahkemesi verir (İYUK md. 50/3, 50/5); md. 38’in metni ise hâlâ idare mahkemelerinden söz eder. Çeviri bu farkı çözmeye çalışmaz, belgenin kendi atıflarını izler. Kurulların iki ek işi de belgede görülebilir: bölge idare mahkemesi kararları arasındaki aykırılığın giderilmesi istemi konusuna göre ilgili kurula iletilir ve bu kararlar kesindir (2576 sayılı Kanun md. 3/C/4-c, 3/C/5); Danıştay dava dairelerinin yürütmeyi durdurma kararlarına itiraz da kurullara yapılır (İYUK md. 27/7). Kurul adları için İngilizcede “Plenary Assembly of the Administrative Law Chambers (İDDK)” ve “Plenary Assembly of the Tax Law Chambers (VDDK)”, Fransızcada “Assemblée des chambres du contentieux administratif” ve “Assemblée des chambres du contentieux fiscal” önerilir; Danıştay için “Council of State” ve “Conseil d’État” kullanılır ve kurul adının kısaltması parantez içinde korunur. Kararda kurulun oluşumuna ya da toplantı yeter sayısına ilişkin hükümlere atıf varsa fıkra numarası aynen kalır (md. 17/1, 17/3, geçici md. 24/1).
Başlık, e-imza satırları ve taraf sıfatları
Yayımlanan kararlarda başlık “T.C. DANIŞTAY” ve kurulun adıyla başlar; altında esas ve karar numarası durur. Ardından belgenin elektronik imzayla imzalandığını ve ıslak imza taşımayacağını belirten şerh ile karara UYAP üzerinden erişim bilgisi gelir. Bu iki blok çeviride kısaltılmaz ve erişim kodu karakter karakter aktarılır. Taraf blokları kurul kararında iki sıfat taşır: temyiz eden ve parantez içinde ilk davadaki sıfatı, karşı taraf ve onun sıfatı. Temyiz eden, ilk davada davalı olabilir; çeviride iki sıfat birlikte korunur, biri diğerinin yerine yazılmaz. Vekil satırları da kendi bloklarında kalır.
Yargılama süreci: dört karar, dört numara
Kurul kararının en uzun bölümü yargılama sürecini anlatan bölümdür. Burada sırayla dava konusu istem, ilk derece mahkemesinin kararı, bölge idare mahkemesinin istinaf kararı, Danıştay dairesinin bozma kararı ve bölge idare mahkemesinin ısrar kararı, her biri kendi tarihi ve esas ile karar numarasıyla yer alır. Aynı belgede en az dört numara çifti bulunur ve hepsi benzer biçimde yazılır; çeviride her çiftin hangi makama ait olduğu etiketle gösterilir. Karşılık kaydındaki etiketler kullanılır: esas numarası için “Docket (Merits) No.” ve “numéro de l’affaire”, karar numarası için “Decision No.” ve “numéro de la décision”; etiketin yanına makamın adı eklenir. Rakamlar, eğik çizgi ve yıl değiştirilmez. Bu bölüm bir özet değildir: her paragraf ayrı bir kararın sonucunu taşır ve paragraflar birleştirilmez. Ardından temyiz edenin iddiaları ile karşı tarafın savunması ayrı başlıklar hâlinde gelir.
Tetkik hâkimi düşüncesi ve hukuki değerlendirme
İddia ve savunmadan sonra Danıştay tetkik hâkiminin düşüncesi ayrı bir başlıkla yer alır. Bu bölüm kararın parçasıdır ama hüküm değildir ve kurulun sonucuyla çelişebilir; çeviride kendi başlığıyla ayrı tutulur, hükümle uyumlaştırılmaz. Tetkik hâkimi için İngilizcede “rapporteur judge”, Fransızcada “magistrat rapporteur” kullanılır; “investigating judge” karşılığı okuru ceza yargısındaki soruşturma hâkimine götürdüğü için kullanılmaz. Belgede Danıştay savcısının düşüncesi de varsa o da kendi başlığıyla çevrilir. Düşünce bölümlerinden sonra “TÜRK MİLLETİ ADINA” ibaresi ve hukuki değerlendirme bölümü gelir. Değerlendirmede kanun maddelerine ve dairenin bozma gerekçesine yapılan atıflar numaralarıyla korunur; alıntılar tırnak içinde kalır.
Karar sonucu: numaralı bentler
Kararın son bölümü numaralı bentlerden oluşur: temyiz isteminin kabulü ya da reddi, ısrar kararının bozulması ya da onanması, yargılama giderleri hakkında ne yapıldığı ve kararın tarihi. Bentler çeviride birleştirilmez ve numaraları korunur; hüküm fıkrası için karşılık kaydındaki “operative part” ve “dispositif” kullanılır. Temyiz sonucunun terimleri kanunda ayrı ayrı sayılıdır: Danıştay kararı hukuka uygun bulursa onar, sonucu hukuka uygun olmakla birlikte gerekçeyi doğru ya da eksik bulmazsa gerekçesini değiştirerek onar, kararı düzelterek onar (md. 49/1); görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, hukuka aykırı karar verilmesi ya da usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata ya da eksiklik bulunması sebeplerinden dolayı bozar (md. 49/2). Kararların kısmen onanması ve kısmen bozulması hâllerinde kesinleşen kısım kararda belirtilir (md. 49/3); bu satır çeviride ayrı tutulur, çünkü dosyanın hangi kısmının kesinleştiğini yalnız o gösterir. Onama için “upholding” ve “confirmation”, bozma için “reversal (quashing)” ve “annulation (cassation)”, ısrar kararı için “decision of insistence (ısrar kararı)” ve “décision de maintien (ısrar)” önerilir.
Oy durumu, kesinlik ve karşı oy
Kurullarda kararlar oyçokluğu ile verilir (2575 sayılı Kanun md. 17/5); yayımlanan kararların sonunda “oybirliğiyle” ya da “oyçokluğu ile” ibaresi ve çoğu zaman “kesin olarak” kaydı bulunur. Bu kelimeler kararın niteliğini gösterdiği için çeviride atlanmaz. Oyçokluğuyla verilen kararlarda karşı oy ayrı bir başlık altında yer alır ve kararın parçasıdır; çevrilmeyecekse bu durum bir notla belirtilir. Sonda başkan ve üyelerin unvanlarını taşıyan imza bloğu durur. Yayımlanmış örneklerde taraf ve hâkim adları noktalarla anonimleştirilmiş olabilir; çevirmen anonimleştirmeyi kaldırmaz, baş harfleri ve noktaları olduğu gibi aktarır. Aykırılığın giderilmesine ilişkin kararlarda bölümler Roma rakamlarıyla numaralanmış olabilir ve bu numaralar korunur.
Kanun yolu satırı ve karar düzeltmenin kalkması
Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemesinin md. 46/1’de sayılan davalarda verdiği kararlar, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde Danıştayda temyiz edilebilir; bentlerden biri 16 Temmuz 2026 tarihli 7589 sayılı Kanunla mülga edildi. Aynı Kanunla eklenen md. 46/2, birinci fıkra kapsamı dışındaki davalarda bölge idare mahkemesinin kaldırma üzerine yeniden verdiği kararlara temyiz yolunu açar ve istisnaları sayar. Temyiz istemleri Danıştay Başkanlığına hitaben yazılmış dilekçelerle yapılır; dilekçe kararı veren merciye verilir ve karşı taraf tebliğ tarihini izleyen otuz gün içinde cevap verebilir (md. 48/1-3). Karar düzeltme yolu 18 Haziran 2014 tarihli 6545 sayılı Kanunla kaldırıldı (md. 54); daha eski bir kararda “karar düzeltme yolu açık olmak üzere” ibaresi bulunabilir ve çeviri bu ibareyi güncellemez, olduğu gibi aktarır. Parasal sınırlar her yıl değiştiği için bu sayfada tutar yazılmaz.
Sınırı geçtiği an: AYM ve AİHM dosyası
Kurul kararı, Türkiye’deki iç hukuk yolunun tükendiğini gösteren belge olduğu için Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru ve ardından Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvuru dosyasında kullanılır; bu dosyalarda kararın İngilizce ya da Fransızca çevirisi istenebilir ve başvurunun dil kuralları Sınır ötesi dosyalar bölümünde anlatılır. Yabancı sermayeli bir şirketin vergi uyuşmazlığında kurul kararı ana şirkete, denetçisine ya da yabancı bir vergi idaresine sunulur; burada “kesin olarak” kaydı belirleyicidir ve çeviride yumuşatılmaz. Yurt dışındaki bir müvekkilin “Danıştaya gidilebilir mi” sorusunun cevabı md. 46’daki bentlere, parasal sınıra ve istisnalara bağlıdır; çeviri bu değerlendirmeyi yapmaz, yalnız kararın kanun yolu bildirimini aktarır. Acte Tercüme Danıştay İdari ve Vergi Dava Daireleri Kurulu kararlarını, karşı oy yazılarıyla birlikte İngilizceye ya da Fransızcaya çevirir.