Israr kararı, idari yargıda Danıştay dairesinin bozması üzerine bölge idare mahkemesinin bozmaya uymayıp kendi kararında kalmasıdır. Yabancı okur terimi çoğunlukla bir Danıştay kurul kararının istem bölümünde görür: ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenmektedir. Karşılığın taşıması gereken bilgi, bu kararın bir bozmanın ardından geldiği ve dosyayı hangi kurula götürdüğüdür.
Dayanak: ısrar hangi kararın ardından gelir
Danıştay temyiz incelemesi sonunda kararı hukuka uygun bulursa onar, sonucu hukuka uygun olmakla birlikte gerekçeyi doğru bulmazsa gerekçesini değiştirerek onar (İYUK md. 49/1). Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, hukuka aykırı karar verilmesi ya da usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksiklik bulunması sebeplerinden dolayı ise incelenen kararı bozar (md. 49/2); kısmen onama ve kısmen bozma hâllerinde kesinleşen kısım Danıştay kararında belirtilir (md. 49/3). Bozmadan sonra iki yol açılır: bölge idare mahkemesi bozma kararına uyabileceği gibi kararında ısrar da edebilir (md. 50/3). Israr kararı temyiz edilirse talep, konusuna göre Danıştay İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurulunca incelenir ve karara bağlanır; bu kurulların kararlarına uyulması zorunludur (md. 50/5). Kurullarda kararlar oyçokluğu ile verilir (Danıştay Kanunu md. 17/5).
İngilizcede “decision of insistence”
Önerilen karşılık “decision of insistence (ısrar kararı)”dır; fiil için “the regional administrative court insisted on its decision”. Kalıp açıklayıcıdır, çünkü İngilizce okurun alt mahkemenin üst mahkeme kararı karşısında kendi kararını koruduğu bu yol için hazır bir adı olmayabilir. Kaçınılacak kalıplar “refusal to comply” ve “non-compliance”tır: ikisi de bir görev ihlali izlenimi verir, oysa kanun ısrarı bir yol olarak tanır ve sonrasını kurul incelemesine bağlar. Kurulların adları ilk geçişte açılır: “Plenary Assembly of the Administrative Law Chambers (İdari Dava Daireleri Kurulu)” ve “Plenary Assembly of the Tax Law Chambers (Vergi Dava Daireleri Kurulu)”. Danıştay için “Council of State” önerilir; Yargıtay için kullanılan mahkeme adı buraya taşınmaz.
Direnme ile ısrar: aynı kelimeye düşmemesi gereken iki kurum
Adli yargıda benzer işi gören kurumun adı başkadır. Hukuk yargılamasında mahkeme Yargıtay bozmasına karşı direnir; direnme kararının temyizinde inceleme kararına direnilen dairece yapılır ve daire direnmeyi yerinde görmezse dosya Hukuk Genel Kuruluna gider (HMK md. 373/3, 373/5), genel kurulun kararına uymak zorunludur (md. 373/7). İki Türkçe kelime ayrı olduğu için hedef dildeki iki kelime de ayrı tutulur: direnme için “decision of persistence”, ısrar için “decision of insistence”. Okur kalıbı gördüğünde hangi yargı kolunun dosyasını elinde tuttuğunu bilir. Tek bir kelimeye indirilirse kararı inceleyecek merci de kaybolur: adli yargıda dosya önce bozmayı veren daireye döner, idari yargıda ısrar kararının temyizi doğrudan ilgili dava daireleri kuruluna gider.
Fransızcada “décision de maintien”
Fransızcada önerilen karşılık “décision de maintien (ısrar)”dır; direnme için kullanılan “décision de résistance” kalıbı buraya getirilmez. “Maintien” kelimesi mahkemenin önceki kararını ayakta tuttuğunu söyler ve bir uyuşmazlık tavrı çağrıştırmaz. İlk geçişte Türkçe ad parantez içinde kalır, çünkü kalıp frankofon okurun kendi usulünde birebir karşılığı bulunan bir kurumu değil, Türk idari yargısındaki bir adımı anlatır. Ad, kurul kararının istem bölümünde ve karar sonucu bentlerinde geçer; “ısrar kararının bozulmasına” gibi bir bent çevrilirken iki fiil birlikte korunur.
Kararı veren mahkeme ile kanunun eski ifadesi
Terimi çevirirken karışan son nokta, ısrar kararını hangi mahkemenin verdiğidir. İYUK md. 50/3 ve 50/5 bölge idare mahkemesini gösterir. Danıştay Kanunu md. 38 ise kurulların görevini sayarken “idare mahkemelerinden verilen ısrar kararları” ve “vergi mahkemelerinden verilen ısrar kararları” der. Belgede kanunun bu ifadesi alıntılanmışsa çevirmen onu düzeltmez; kararın kendi başlığında hangi mahkemenin ısrar ettiği yazılıdır ve çeviri o adı taşır. Kurul kararının yargılama süreci bölümünde vergi ya da idare mahkemesi kararı, bölge idare mahkemesi kararı, Danıştay dairesinin bozma kararı ve ısrar kararı kendi tarih ve numaralarıyla yan yana durur; her numara ait olduğu merciin adıyla etiketlenir.