Yurt dışındaki sanık ya da katılan için ceza dosyasında en çok işe yarayan belgelerden biri, kaçırılmış bir süreyi yeniden açan talep ve onun üzerine verilen karardır. Süre kaçırmanın sebebi tebligatın yurt dışına gitmesi olabilir. Bu sayfa talebi ve kararı bölümlerine ayırır.
Kusursuzluk ölçütü
Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) md. 40/1 hakkı tek cümleyle kurar: kusuru olmaksızın bir süreyi geçirmiş olan kişi, eski hâle getirme isteminde bulunabilir. İkinci fıkra bir varsayım ekler: kanun yoluna başvuru hakkı kendisine bildirilmemesi hâlinde de kişi kusursuz sayılır. Bu fıkra, dilekçelerde neden kararın tebliğ biçimine ve bildirim satırına atıf yapıldığını açıklar. “Kusursuz sayılır” kalıbı korunur ve “haklı görülür” gibi bir ifadeyle değiştirilmez.
Dilekçenin süresi ve muhatabı
Md. 41/1 iki bilgiyi birlikte verir: dilekçe, engelin kalkmasından itibaren iki hafta içinde, süreye uyulduğunda usule ilişkin işlemleri yapacak olan mahkemeye verilir. Süre takvimdeki bir tarihe değil engelin kalkmasına bağlıdır; bu nedenle dilekçede engelin ne zaman kalktığını anlatan bir cümle bulunur ve o cümle çeviride eksiksiz aktarılır. Muhatap mahkemenin belirlenme biçimi de aynı fıkrada yazılıdır.
Dilekçenin içeriği ve eş zamanlı işlem
Md. 41/2, dilekçe sahibinin sürenin geçmesinde kusuru olmadığına ilişkin olguları, varsa belgelerini de ekleyerek açıklayacağını söyler; dilekçe verildiği anda usule ilişkin yapılamayan işlemler de yerine getirilir. Son cümle pratikte şunu doğurur: dosyada eski hâle getirme istemiyle birlikte kaçırılan işlemin kendisi de (örneğin bir kanun yolu başvurusu) yer alır; bu işlem aynı dilekçenin bir bölümü olabileceği gibi birlikte verilmiş ayrı bir dilekçe de olabilir. Ayrı dilekçeler ayrı belge olarak çevrilir; ek numaraları korunur.
Kararı veren mahkeme
Md. 42/1 yetkiyi belirler: süresi içinde usul işlemi yapılsaydı esasa hangi mahkeme hükmedecek idiyse, eski hâle getirme dilekçesi hakkında da o mahkeme karar verir. Bu yüzden karar bazen ilk derece mahkemesinden, bazen bir üst dereceden çıkar ve başlıktaki mahkeme adı dosyanın aşamasını gösterir. Mahkeme adı Türkçe hâliyle korunur.
Kararın kesinliği ve infaz
Md. 42/2 iki ayrı sonuç kurar: istemin kabulüne ilişkin karar kesindir, reddine ilişkin karara karşı itiraz yoluna gidilebilir. Md. 42/3 ise dilekçenin kararın yerine getirilmesini durdurmayacağını, ancak mahkemenin yerine getirmeyi erteleyebileceğini söyler. Kabul ve ret kararlarının sonuçları farklı olduğu için çeviride “kesindir” ve “itiraz edilebilir” ifadeleri birbirine karıştırılmaz. Acte Tercüme eski hâle getirme dilekçelerini, eklerini ve bunlar üzerine verilen kararları İngilizceye ya da Fransızcaya çevirir.