Türkiye’de el konulan bir eşya ya da malvarlığı değeri yurt dışındaki bir kişiye aitse, dosyadan iki ayrı belge çıkabilir: müsadere kararı verilmesi için yapılan başvuru ve eşyanın iadesine ilişkin karar. İkisi aynı maddede düzenlenir ama farklı yönlere bakar. Bu sayfa maddeyi iki fıkrası üzerinden ele alır.
Ayrı başvuru yolunun şartı
Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) md. 256/1 yolu iki hâle bağlar: müsadere kararı verilmesi gereken hâllerde kamu davası açılmamışsa ya da kamu davası açılmış olup da esasla beraber bir karar verilmemişse. Bu iki hâlde karar verilmesi için Cumhuriyet savcısı veya katılan, davayı görmeye yetkili mahkemeye başvurabilir. Başvuru sahibi sanık ya da mal sahibi değildir; fıkra yalnız savcı ve katılanı sayar. Çeviride bu sıfatlar korunur ve “ilgili” gibi genel bir kelimeye indirilmez.
Esasla birlikte karar verilmemiş olması
Fıkradaki “esasla beraber bir karar verilmemişse” ifadesi, hükmün eşya hakkında bir satır içermemesini anlatır. Bu yüzden dosyada bir ceza hükmü bulunsa bile müsadereye ilişkin ayrı bir karar çıkabilir ve iki belge farklı tarih taşır. Çeviride iki kararın künyeleri ayrı tutulur; esas ve karar numaraları karıştırılmaz.
İade kararının kaynağı
Md. 256/2 ters yönü düzenler: kamu davası açılmış olup da iade edilmesi gereken eşya veya malvarlığı değerleri ile ilgili olarak esasla birlikte bir karar verilmemiş olması durumunda, mahkemece resen veya ilgililerin istemi üzerine bunların iadesine karar verilir. Burada “resen” kelimesi mahkemenin kendi kararıyla hareket ettiğini gösterir ve korunur. İade kararı, yurt dışındaki hak sahibinin eşyayı geri alabilmesi için ibraz ettiği belge olur; bu nedenle karar metnindeki eşya tarifi çeviride kısaltılmaz.
Eşya ve malvarlığı değeri tarifi
Bu kararlarda eşya; adı, markası, seri numarası, miktarı ve bulunduğu yer ile tarif edilir; malvarlığı değerleri ise hesap, tutar ve para birimiyle gösterilir. Tarif satırları teknik olduğu için hedef dilde yakın bir kelimeye indirilmez, ölçü birimleri dönüştürülmez ve tutarlar yuvarlanmaz. Tarifteki belirsizlik düzeltilmez; belgedeki hâliyle görünür.
Süre kaçırıldığında
Bu dosyalarda tebligat yurt dışına yapıldığı için süreler kolayca kaçırılır. CMK md. 42/2, eski hâle getirme isteminin kabulüne ilişkin kararın kesin olduğunu, reddine ilişkin karara karşı itiraz yoluna gidilebileceğini söyler; müsadere ve iade dosyalarında da bu yol işletilebilir ve dosyada bu nedenle bir eski hâle getirme dilekçesi bulunabilir. Belgelerin hangi sonucu doğuracağına ilişkin bir değerlendirme çeviriye eklenmez. Acte Tercüme müsadere başvurularını, iade kararlarını ve eşya tarif tutanaklarını İngilizceye ya da Fransızcaya çevirir.