İcra emri, bir mahkeme ilamının ya da ilam niteliğindeki bir belgenin icrası için icra dairesinin borçluya gönderdiği emirdir. Görünüşte ödeme emrine benzer: aynı daireden çıkar, benzer bir basılı forma yazılır, yedi günlük bir süre verir. İşlevi ise farklıdır ve karşılığın ilk işi bu farkı ilk kelimede göstermektir.
Dayanak: ilama bağlı emir
İİK md. 24/1’e göre bir taşınırın teslimine dair ilam icra dairesine verilince icra memuru, bir icra emri tebliği suretiyle borçluya yedi gün içinde o şeyin teslimini emreder. Emirde taraflar, hükmü veren mahkemenin adı, hükmolunan şey ve ilamın tarih ve numarası yazılır; icra mahkemesinden ya da ilgili kanun yoluyla ait olduğu mahkemeden icranın geri bırakılması hakkında bir karar getirilmedikçe cebri icraya devam olunacağı bildirilir (md. 24/2). Para ve teminat ilamlarında emir, hükmolunan şeyin cinsini ve miktarını da gösterir (md. 32/1); yabancı devlet aleyhine ilamlı takipte, devlete ait mallar hakkında cebri icra yapılabileceği ayrıca ihtar edilir (md. 32/2). Yönetmelik iki form öngörür: teslim ve tahliye için Örnek 2, para ve teminat için Örnek 5 (İİK Yönetmeliği md. 19/b, 19/e).
İngilizcede “enforcement order (based on a judgment)”
Önerilen karşılık “enforcement order”dır; ilk geçişte “based on a judgment” ekiyle. Ek gereklidir, çünkü “enforcement” kelimesi tek başına hangi aşamanın anlatıldığını söylemez. Ödeme emri “payment order” kalıbında kaldığı sürece iki belge aynı dosyada karışmaz. Kaçınılacak karşılıklar “writ of execution” ve “warrant”tır: ilki İngilizce konuşan bazı düzenlerde mahkemenin icra görevlisine verdiği yetki belgesini, ikincisi yakalama ya da arama iznini çağrıştırır. Türk icra emri ise borçluya yöneltilmiş bir ihtardır. Avrupa Birliği’nde benzer adla anılan ve bir mahkeme kararına eklenen sertifika da başka bir belgedir; okur bu çağrışıma kapılırsa elindeki metni bir onay belgesi sanabilir.
Birebir çevirinin yanılttığı yer: icranın geri bırakılması
İcra emrinin çekirdek cümlesi, ödeme emrindeki itirazın yerinde duran kurumu anar: icranın geri bırakılması. Birebir çeviri okura ya takibin bırakıldığını ya da yalnızca bir süre ertelendiğini düşündürür. Önerilen karşılık “stay of enforcement”, Fransızcada “suspension de l’exécution”dır. Kalıp borçluya bir itiraz hakkı tanındığı izlenimini de vermez: icra emri borçluyu bir karar getirmeye çağırır, ödeme emri gibi itiraza açmaz. Mahkeme huzurunda yapılan sulh ve kabuller ile para borcu ikrarını içeren ve resen düzenlenen noter senetleri de ilamların icrasına ilişkin hükümlere tabidir (md. 38); böyle bir belgeye dayanan icra emrinde başlıktaki “ilam niteliğindeki belge” ifadesi korunur.
Fransızcada “commandement d’exécution”
Fransızcada önerilen karşılık “commandement d’exécution”dır; gerektiğinde “(icra emri, sur titre exécutoire)” açıklamasıyla. Fransız okur “commandement” kelimesinde bir ödeme ihtarını tanır; ödeme emri için de aynı kelime kullanıldığından iki belge ancak ikinci kelimeyle ve Türkçe adla ayrılır. İlamın tarih ve numarası emri ilama bağlayan satırdır; ilam da çevrilmişse mahkeme adı ile esas ve karar numaraları iki çeviride aynı yazılır. Yabancı bir mahkeme kararı bu aşamaya Türk mahkemesinin tenfiz kararından sonra gelir ve tenfiz edilen ilam Türk mahkemesi ilamı gibi icra olunur (MÖHUK md. 50/1, 57/1); icra emrinde anılan ilam o durumda tenfiz kararıyla birlikte tanımlanır.