Türk bir şirketin keşide ettiği çek yurt dışındaki bir alacaklının elindeyse ya da yabancı bir şirket Türkiye’de bir bonoya dayanarak takip başlatmışsa, dosyaya giren ödeme emri genel ödeme emri değildir. Kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takipte kullanılan ödeme emri ayrı bir form numarası taşır ve iki satırda genel ödeme emrinden ayrılır: ödeme süresi ve itirazın yapılacağı yer. Görünüşteki benzerlik, çeviride en çok bu iki satırı tehlikeye atar. Bu sayfa belgeyi, genel ödeme emrinden ayrıldığı noktalar üzerinden bölüm bölüm ele alır.
Belgenin kimliği: Örnek 10 ve üç senet
İcra ve İflâs Kanunu Yönetmeliği md. 19/j bu belgeyi “kambiyo senetlerine (çek, poliçe ve emre muharrer senet) özgü haciz yolu ile takipte ödeme emri” diye adlandırır ve Örnek 10 numarasını verir. Formdaki örnek numarası çeviride korunur; okur belgenin hangi takip yoluna ait olduğunu ilk bu satırdan anlar. Üç senet türü hedef dilde ayrı karşılıklarla verilir: İngilizcede “cheque”, “bill of exchange” ve “promissory note”, Fransızcada “chèque”, “lettre de change” ve “billet à ordre” önerilir. Metinde “bono” kelimesi geçiyorsa emre muharrer senedin günlük adı olarak açıklanır.
Takip yolunun adı
Yönetmelik bu takibi kambiyo senetlerine “özgü” bir haciz yolu olarak adlandırır. Belge başlığındaki bu niteleme çeviride düşürülmez: yalnız “attachment proceedings” yazılırsa okur genel ödeme emrini okuduğunu sanabilir. İngilizcede “enforcement proceedings by way of attachment specific to negotiable instruments” gibi açıklayıcı bir karşılık, ilk geçişte Türkçe adla birlikte verilebilir. Dosyada bir kez seçilen karşılık, takibin sonraki belgelerinde değiştirilmez.
Ödeme süresi: yedi değil on gün
Genel ödeme emrinde borçluya borcu ödemesi için yedi gün verilir (İİK md. 60). Kambiyo senedine dayalı takipte bu süre on gündür (md. 168). Çeviride belgedeki sayı ne ise o yazılır; “on gün” hedef dilde iki haftaya ya da iş günü hesabına dönüştürülmez. Çevirmen formda yazılı süreyi kanuna bakarak düzeltmez: belge eski bir form üzerinde düzenlenmiş olsa bile çeviri belgenin söylediğini aktarır, görülen bir tutarsızlık yalnız çevirmen notunda belirtilir.
İtiraz satırı: beş gün ve icra mahkemesi
Asıl fark itiraz satırındadır. Genel ödeme emrinde itiraz, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine yapılır (md. 62/1). Kambiyo senedine dayalı takipte kambiyo vasfına ve imzaya itiraz ile borca itiraz beş gün içinde icra dairesine değil, icra mahkemesine yapılır (md. 168). İki belgede itirazın hem süresi hem de mercii farklıdır. Merci adları hedef dilde iki ayrı kurum olarak kalır: icra dairesi için İngilizcede “enforcement office”, icra mahkemesi için “enforcement court”; Fransızcada “office d’exécution” ve “tribunal de l’exécution” önerilir. Bu karşılıklar mevzuat karşılığı değil, çevirmen önerisidir.
Üç itiraz konusu tek satırda
Md. 168 kambiyo takibinde itiraz edilebilecek üç konuyu birlikte anar: senedin kambiyo vasfı, senet altındaki imza ve borcun kendisi. Hedef dilde bunlar tek bir “objection” kelimesine indirilmez. “Kambiyo vasfı” için İngilizcede “status as a negotiable instrument” gibi bir karşılık önerilir; imzaya itiraz ile borca itiraz da ayrı ifadelerle verilir. Satır Türkçede tek cümle olsa bile, üç konunun sayılış sırası çeviride aynen korunur.
Yurt dışındaki alacaklının adres satırı
Ödeme emrinin taraf bloğu takip talebinden gelir. Alacaklı yabancı memlekette oturuyorsa takip talebinde Türkiye’de göstereceği bir yerleşim yeri yazılır; gösteremezse icra dairesinin bulunduğu yer yerleşim yeri sayılır (md. 58/1). Yabancı alacaklı çeviride kendi adının yanında bir Türkiye adresi gördüğünde bunu hata sanabilir. Satır olduğu gibi aktarılır; dayanağını gösteren kısa bir çevirmen notu eklenmesi önerilir.
Çeviri belleği ve senedin örneği
İcra formları standart olduğu için Örnek 7 çevirisinde kurulmuş cümleler Örnek 10’da yeniden kullanılmak istenebilir. Terim listesi için bu yararlıdır; süre ve merci satırları için tehlikelidir: genel ödeme emrinden aktarılan tek bir cümle, kambiyo belgesine yedi günü ve icra dairesini taşır. Bu iki satırın her dosyada kaynaktan yeniden çevrilmesi önerilir. Ödeme emrine senedin bir örneği eklenmişse ek ayrı bir belgedir; senedin arka yüzünde ciro ya da başka bir şerh görünüyorsa o yüz de çeviriye alınır ya da alınmadığı not edilir. Acte Tercüme kambiyo senedine dayalı ödeme emrini ve senet örneğini İngilizceye ya da Fransızcaya çevirir.