Bir buluşu Türkiye’de korumak isteyen yabancı başvuru sahibi, başvuruyu kendi dilinde yapabilir; ama Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) bu kolaylığı kısa bir süreye bağlar. Türkçe çeviri iki ay içinde verilmezse başvuru düşer ve kurum bunun için ayrıca bir bildirim göndermez. Bu sayfa, çevirinin dosyadaki yerini ve sürenin nasıl işlediğini anlatır.
Başvurunun altı parçası
SMK md. 90/1 patent başvurusunun kapsadığı unsurları sayar: başvuru formu, buluş konusunu açıklayan tarifname, istemler, tarifnamede veya istemlerde atıf yapılan resimler, özet ve başvuru ücretinin ödendiğini gösteren bilgi. Çeviri bakımından bu parçalar eşit değildir. İstemler korumanın sınırını çizer ve her istemin numarası ile bağımlılık ilişkisi (“istem 1’e göre…”) aynen korunur; tarifname istemleri destekler; özet yalnız bilgi amaçlıdır. Resimlerdeki referans numaraları değiştirilmez, yalnız varsa açıklama metinleri çevrilir.
Hangi dilde verilebilir
Md. 90/2, tarifname, istemler, özet ve varsa resimlerin başvuru sırasında Paris Sözleşmesi veya Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşmasına taraf ya da karşılıklılık ilkesini uygulayan devletlerin resmî dillerinden birinde verilebileceğini söyler. Ölçüt başvuru sahibinin uyruğu değil, metnin yazıldığı dilin bu devletlerden birinin resmî dili olmasıdır; hangi devletlerin bu kapsamda olduğu sözleşmelerin taraf listesinden okunur.
Başvuru tarihini kesinleştiren üç unsur
Md. 90/3, başvuru tarihinin üç unsurun tamamının kuruma verildiği tarih itibarıyla kesinleşeceğini söyler: patent verilmesi talebi; başvuru sahibinin kimlik ve iletişim bilgileri; Türkçe veya izin verilen yabancı dillerden biri ile yazılmış tarifname ya da önceki bir başvuruya yapılan atıf. Bu üç unsurdan biri eksikse md. 95/1’e göre başvuru işleme alınmaz. Yabancı dildeki tarifname bu aşamada yeterlidir; tarih, çevirinin değil özgün metnin verildiği güne bağlanır.
İki aylık çeviri süresi
Md. 95/2 asıl yükü koyar: işleme alınan başvuruda unsurların yabancı dilde verilmesi hâlinde, bildirime gerek olmaksızın başvuru tarihinden itibaren iki ay içinde Türkçe çeviriler verilir; aksi takdirde başvuru geri çekilmiş sayılır. Süre başvuru tarihinden işler, kurumun bir yazısından değil. Uzun bir tarifnamenin terim tutarlılığıyla çevrilmesi bu süreye sığdırılmak zorundadır; aynı teknik terim belge boyunca tek karşılıkla verilir, istemlerde kullanılan terim tarifnamedeki terimden farklılaşmaz. Çevirinin özgün metinden sapması, korumanın kapsamını da değiştirebileceği için kaynak metne dayanmayan bir ifade eklenmez.
Şeklî inceleme ve ikinci iki ay
Md. 95/3 kurumun, unsurları tamamlanan başvuruyu yönetmelikle belirlenen şeklî şartlara uygunluk bakımından inceleyeceğini söyler. Md. 95/4’e göre başvurunun şeklî şartlara uygun olmadığı anlaşılırsa başvuru sahibinden bildirim tarihinden itibaren iki ay içinde eksikliği gidermesi istenir; giderilmezse başvuru reddedilir. Böylece dosyada iki ayrı iki aylık süre bulunur: biri başvuru tarihinden (çeviri), öteki bildirim tarihinden (şeklî eksiklik) işler. Yargı ve hukuki işlem belgeleri, hiçbir aşamada ücretsiz makine çeviri ya da yapay zekâ hizmetlerine yüklenmez. Acte Tercüme patent tarifnamelerini, istemleri ve özetleri İngilizceden ve Fransızcadan Türkçeye çevirir.