Hukuk alanları

Bu bölümdeki sayfalar

• Acentelik sözleşmesi ve denkleştirme istemi TTK md. 122 sözleşme bittiğinde acenteye denkleştirme istemi tanır; tazminat son beş yılın yıllık ortalamasını aşamaz ve bir yılda ileri sürülür.
• Aile hukukunda sınırı geçen belgeler: karar, velayet, nafaka Boşanma kararı, velayet ve nafaka hükmü, çocuk iadesi başvurusu ve vekâletname sınırı farklı yollarla geçer; her birinin dili ayrı kurala bağlıdır.
• Amme alacağı takibi: ödeme emri, itiraz ve mal bildirimi 6183 sayılı Kanunda ödeme emri on beş gün öder ya da mal bildirir; itiraz vergi itiraz komisyonuna on beş günde yapılır ve komisyon kararı kesindir.
• Arabuluculuk ve uzlaştırma belgelerinde sınır ötesi Arabuluculuk anlaşma belgesi, icra edilebilirlik şerhi ve ceza uzlaştırma raporu üç ayrı belgedir; sınırı geçen yol her biri için başkadır.
• Ceza dosyasında yabancı uyruklu: istinabe, iade ve nakil Yabancı uyruklu sanığın dosyası, cezai istinabe ve tebligat, iade ve hükümlü nakli: ceza alanında sınırı geçen belgeler ve dilleri.
• Haksız fiil ve tazminat: zamanaşımı ve manevi tazminat Tazminat dosyasında dört madde belirleyicidir: kusurlu ve hukuka aykırı fiil, bedensel zarar, kişilik hakkı ve iki ile on yıllık zamanaşımı.
• Haksız rekabet davası: tespit, men ve tazminat TTK md. 56 haksız rekabetten zarar görene beş istem tanır: tespit, men, durumun ortadan kaldırılması, maddi ve manevi tazminat.
• İcra ve iflas dosyasında yurt dışı: ilam, emir ve haciz Yabancı ilamla icra önce tenfiz ister; yurt dışındaki borçluya ödeme emri, icra emri ve haciz belgeleri ise ayrı çeviri ve süre sorunları doğurur.
• İdare ve vergi yargısında yabancı davacının belgeleri Yabancı davacının vekâletnamesi ve delilleri, idari dava dilekçesi, vergi davası, karar ve yürütmeyi durdurma: süre ve terim sorunları.
• İnfaz belgeleri ve hükümlü naklinde dil kuralı Koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik kararları, bakiye cezayı gösteren belge ve nakil dosyası: tarih zinciri ve çeviri dili beyana bağlıdır.
• İnsan hakları başvurusunda belgeler: AİHM ve AYM AİHM’ye başvuru Türkçe yapılabilir; dil hükümete bildirimden sonra değişir. Anayasa Mahkemesi kararı, iç hukuk belgeleri ve AİHM kararının dönüşü.
• İnşaat ve eser sözleşmesi: kabul, ayıp ve zamanaşımı Eser sözleşmesi dosyasında belge dört maddeye bağlanır: tanım, yüklenicinin özen borcu, kabul sonrası sorumluluk ve ayıp davalarının zamanaşımı.
• İş hukuku dosyasında yurt dışı: karar, tutanak, işe iade Yabancı işçinin alacak kararı, işe iade hükmü ve dava şartı arabuluculuk son tutanağı: iş dosyasında sınırı geçen belgeler ve kalem satırları.
• İthal üründe Türkçe tanıtma ve kullanma kılavuzu Tüketici Kanunu md. 55 malın Türkçe tanıtma ve kullanma kılavuzuyla satılmasını ister; kılavuzu hazırlama sorumluluğu üretici ve ithalatçıdadır.
• Kira uyuşmazlığında yurt dışı: bedel, uzama ve tahliye Türkiye’deki kiralananın sahibi yurt dışındaysa belgeler dört maddeye bağlanır: tanım, bedel artışı, uzama ve gereksinim sebebiyle tahliye.
• Kişisel verinin yurt dışına aktarımı ve belge dosyası KVKK md. 9 yurt dışına aktarımı üç basamağa bağlar: yeterlilik kararı, uygun güvenceler ve arızi hâller. Çevrilen dosya da kişisel veri taşır.
• Konişmento: deniz taşımasında senet ve nüshalar TTK md. 1228 konişmentoyu eşyanın ancak ibrazı karşılığında teslim edildiği senet olarak tanımlar; nüsha sayısı her nüshada gösterilir.
• Limited şirket payının devri: noter onayı ve genel kurul TTK md. 595 limited şirket payının devrini yazılı şekle, noterce onaylanmış imzaya ve kural olarak ortaklar genel kurulunun onayına bağlar.
• Marka lisansı ve sınai mülkiyet hakkının devri SMK md. 24 marka lisansının türlerini, md. 148 devir sözleşmesinin noter onayını ve iyiniyetli üçüncü kişiye karşı sicil kaydını düzenler.
• Marka ve tasarımda rüçhan: yabancı başvuru belgesi Yabancı ilk başvuruya dayanan rüçhan hakkı altı ay içinde kullanılır; belge ilk başvuru devletinden alınır ve üç ay içinde verilir.
• Milletlerarası tahkimde belgeler: tahkim dili ve tenfiz Türkiye’de görülen tahkimde dili taraflar ya da hakem kurulu seçer; yabancı hakem kararının tenfizinde karar ve tahkim anlaşması birlikte çevrilir.
• Miras dosyasında yurt dışı: mirasçılık belgesi ve vasiyet Mirasçılık belgesi, vasiyetname ve yurt dışındaki mirasçının vekâletnamesi: miras dosyasında sınırı geçen belgeler ve noterin sınırı.
• Müşterek avarya: York-Anvers Kurallarının Türkçesi TTK md. 1273 müşterek avaryayı, Türkçeye çevrilip özgün metinle birlikte Resmî Gazete’de yayımlanan en son tarihli York-Anvers Kurallarına bağlar.
• Patent başvurusu: yabancı dilde tarifname ve iki ay SMK yabancı dilde verilen tarifname, istem ve özetin Türkçe çevirisini başvurudan itibaren iki ay içinde ister; bildirim beklenmez.
• Poliçe, bono ve çek: yabancı dilde yazılmış senet Kambiyo senedi Türkçe’den başka bir dille yazılmışsa senedin adı o dildeki karşılığıyla yazılır; çekin ibraz süresi ülke ve kıtaya göre değişir.
• Satış sözleşmesinde ayıp: gözden geçirme ve iki yıl TBK satıcıyı maddi, hukuki ve ekonomik ayıptan sorumlu tutar; alıcı gözden geçirip uygun sürede bildirir, dava kural olarak iki yılda zamanaşımına uğrar.
• Sigorta uyuşmazlığı: poliçe, rizikonun ihbarı ve süre Sigorta dosyasında belge dört yere bakar: poliçenin okunabilirliği, rizikonun gecikmesiz ihbarı, teminat dışı kalma ispatı ve iki ile altı yıllık süre.
• Soybağı ve evlat edinme kararında sınır ötesi kullanım Babalık hükmü ile evlat edinme kararı farklı sözleşmelere bağlıdır; genetik rapor sayıları ve rıza künyeleri çeviride birebir kalır.
• Tacirler arası ihbar ve ihtar: dört şekil TTK md. 18/3 tacirler arasında temerrüt, fesih ve dönme ihbarlarını dört şekle bağlar: noter, taahhütlü mektup, telgraf ve güvenli e-imzalı KEP.
• Taşıma uyuşmazlığı: taşıma senedi, hasar ve süre Taşıma dosyasında belge TTK’nın taşıma senedi, taşıyıcının sorumluluğu ve zamanaşımı hükümlerine bağlanır; senet on dört kayıt taşır.
• Taşınmaz dosyasında tapu iptali ve tescil kararı Yabancının Türkiye’deki taşınmazında ada, parsel ve arsa payı satırları ile kesinleşme şartı çeviride belgenin kimliğini taşır.
• Telif hakkının devri: yazılı şekil ve ayrı gösterim FSEK md. 52 mali hak sözleşmelerinin yazılı olmasını ve hakların ayrı ayrı gösterilmesini şart koşar; henüz yazılmamış esere ilişkin tasarruf batıldır.
• Ticari işletmenin bir bütün olarak devri TTK md. 11/3 ticari işletmenin bir bütün hâlinde devrini düzenler; devir sözleşmesi yazılı yapılır, ticaret siciline tescil ve ilan edilir.
• Ticari uyuşmazlıkta sınırı geçen belgeler: şirket ve ilam Yabancı şirketin vekâletnamesi, delil olarak sözleşme, yurt dışındaki şirkete tebligat ve yabancı ilamın tenfizi: ticari dosyanın belgeleri.
• Tüketici uyuşmazlığında belge: hakem heyeti ve itiraz Tüketici hakem heyeti kararı bir mahkeme kararı değildir; itiraz, icra ve yabancı tarafın kimlik satırları çeviride ayrı ayrı korunur.
• Velayet ve çocuk koruma kararında dil ve takvim Velayetin değiştirilmesi ve kişisel ilişki kararında takvim satırları, 1996 Sözleşmesinin dil çekincesi ve önceki kararın künyesi belirleyicidir.
• Vergi kayıtları ve finansal tablolarda Türkçe zorunluluğu VUK md. 215 defter ve kayıtların Türkçe tutulmasını, TTK md. 70 yılsonu finansal tablolarının Türkçe ve Türk Lirası ile düzenlenmesini ister.
• Vesayet, kısıtlama ve gaiplik kararında yurt dışı Vasi atama, kısıtlama ve gaiplik kararları yurt dışındaki banka, sicil ve miras işlemlerinde kullanılır; yetki sınırı çeviride genişlemez.
• Yabancının Türkiye’de taşınmaz edinimi: 2644 md. 35 Tapu Kanunu md. 35 yabancı gerçek kişinin edinimini ülke listesine, alan sınırına ve yapısız taşınmazda iki yıllık proje yükümlülüğüne bağlar.
• Yurt dışında işlenen suç: Türk kanunlarının uygulanması TCK md. 8-13 hangi hâllerde yurt dışında işlenen suçta Türk kanunlarının uygulanacağını ve hangilerinde Adalet Bakanının istemi arandığını sayar.