Çocuk iadesi davası sürerken çocuğun nerede ve kimin yanında kalacağı ayrı bir karar konusudur. 5717 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi mahkemeye dört seçenek verir ve bu seçeneklerin her biri dosyaya farklı belgeler sokar. Bu sayfa maddeyi ve tedbir kararlarının çevirisinde dikkat edilen noktaları anlatır.
Talep üzerine ya da kendiliğinden
Md. 10/1, mahkemenin talep üzerine veya re’sen çocuğun yüksek yararının tehlikeye düşmesini önlemek için dava sonuna kadar geçici tedbirlere karar verebileceğini söyler. Tedbir kararının dayanağı bu yüzden bir dilekçe olabileceği gibi mahkemenin kendi tespiti de olabilir; karar metni hangisini yazıyorsa çeviride o ifade korunur. “Çocuğun yüksek yararı” ifadesi yerleşik bir kavramdır ve hedef dilde sözleşmelerdeki karşılığıyla verilir.
Çocuğun görüşü ve uzman raporu
Aynı fıkra, mahkemenin gerektiğinde çocuğun görüşünü ve uzmanlardan rapor alarak karar verebileceğini ekler. Çocuğun görüşü bir tutanakla, uzman görüşü bir raporla belgelenir. Çocuğun kendi sözleri tutanakta doğrudan aktarılmışsa çeviride de doğrudan kalır; yaşına uygun sade dil düzeltilmez ve yetişkin diline çevrilmez.
Dört tedbir seçeneği
Md. 10/1 dört bent sayar: bakım ve gözetimi üzerine alan akrabalardan birine teslim (a); güvenilir bir aile yanına yerleştirme (b); çocuk bakımı ve yetiştirme veya benzeri resmî ya da özel kurumlara yerleştirme (c); resmî veya özel bir hastaneye, tedavi evine ya da eğitimi güç çocuklara mahsus kurumlara yerleştirme (d). Tedbir kararı hangi bende dayandığını harfiyle yazar ve çeviride harf korunur. Kurum adları Türkçe hâliyle bırakılır ve işlevi açıklanır.
Tedbirin yerine getirilmesi
Md. 18/2, Kanun gereğince verilen geçici tedbir kararlarının Cumhuriyet başsavcılığınca, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu veya ilgili diğer kurum ve kuruluşlar aracılığıyla yerine getirileceğini söyler. Bu yüzden tedbir kararından sonra dosyaya bir yerine getirme yazısı ve kurumun teslim tutanağı girer. Yazışmada hangi kurumun adı geçiyorsa çeviride o ad aktarılır; maddedeki adla ya da başka bir kurum adıyla değiştirilmez.
Kararın dili ve yurt dışındaki ebeveyn
Yurt dışındaki ebeveyn için tedbir kararının en çok okunan bölümü, çocuğun nerede kalacağını ve kiminle görüşebileceğini gösteren hüküm fıkrasıdır. Bu bölüm tek tek bentlerle çevrilir; adresler, kurum adları ve görüşme günleri eksiksiz yazılır. Md. 10/1’e göre tedbirler dava sonuna kadar verilir; kararda süreye ilişkin ifade nasıl yazılmışsa çeviride öyle kalır. Tedbirin yerinde olup olmadığı bir değerlendirmedir ve çeviriye eklenmez. Acte Tercüme geçici tedbir kararlarını, uzman raporlarını ve kurum yazışmalarını İngilizceye ya da Fransızcaya çevirir.