Kısa cevap: hayır. Türkçede aynı kelimeyle anılsalar da bunlar iki ayrı kurumdur ve iki ayrı kanuna dayanır. 6706 sayılı Kanundaki iade, yabancı ülkede işlenen bir suç nedeniyle aranan kişinin yargılama ya da infaz amacıyla talep eden devlete verilmesidir. 5717 sayılı Kanundaki iade ise velayet hakkı ihlal edilerek götürülen çocuğun mutad meskeninin bulunduğu ülkeye dönmesidir. Hangisinin söz konusu olduğunu belgenin başlığı ve atıf yaptığı kanun gösterir. İki terimin dillerdeki karşılığı iade karşılığı sayfasında ayrıca yazılıdır.
Önlerine çıkan mahkeme ve makam farklıdır
Suçlu iadesinde Merkezî Makam şartları taşıyan talebi yetkili ağır ceza mahkemesi nezdindeki Cumhuriyet başsavcılığına gönderir (6706 md. 13/2) ve koruma tedbirlerine ağır ceza mahkemesi karar verir (md. 16/1). Çocuğun iadesinde görevli mahkeme aile mahkemesidir (5717 md. 6/1) ve dava basit yargılama usulüne göre öncelikle ve acele görülür (md. 9/2). Dosyanın başlığındaki mahkeme adı bu yüzden ilk ayırt edici ipucudur.
Kişinin durumu iki kurumda aynı değildir
6706 md. 10/1 yargılama ve infaz amaçlarını sayar; md. 10/4 iade edilen kişinin yalnız iade kararına dayanak suçlardan yargılanabileceğini söyler. Bu yüzden suçlu iadesi dosyasında suç listesi çok dikkatle okunur. Türkiye’den iade şartları bu hükümleri ayrıntılandırır. Çocuğun iadesinde ise ceza yargılaması yoktur; iade hükmünde ayrıca velayete karar verilmez (5717 md. 12/1). İki ayrı hüküm türü ayrı karşılıklarla çevrilir: bir tarafta tutuklama kararı ya da mahkûmiyet hükmü, öbür tarafta dönüş ve yerleştirme kararı.
Kişinin nerede tutulduğu ve çocuğun nerede kaldığı
Suçlu iadesi sürecinde kişi için iade talebinden önce geçici tutuklama düşünülebilir (6706 md. 14/1) ve tutukluluğun otuzar günlük aralıklarla incelenmesi gerekir (md. 16/2). Bu aşamaların belgeleri geçici tutuklama sayfasında anlatılır. Çocuk iadesinde ise mahkeme dava sonuna kadar çocuğun yerine ilişkin geçici tedbirlere karar verebilir (5717 md. 10/1). Birinde tutukluluk, ötekinde çocuğun bakım ve gözetimi söz konusudur ve iki belge türü hiçbir cümlede birbirinin yerine kullanılmaz.
Aynı dosyada ikisi bir arada görülürse
Seyrek olarak iki kurum aynı aile içinde yan yana yürüyebilir. Örneğin çocuğu götüren ebeveyn hakkında ayrıca bir ceza soruşturması bulunabilir. Böyle bir dosyada iki karşılık belge boyunca tutarlı biçimde ayrı kalır. Çocuğun iadesi için görev ve usul sayfası, suçlu iadesi için yukarıdaki sayfalar kaynaktır.
Belge sadece “iade” diyorsa
Bazı yazılar yalnız “iade” kelimesini taşır ve bağlam iki yönde de okunabilir. Çevirmen böyle bir yazıda tahmin yürütmez; belgeyi gönderenden açıklama bekler. Hangi kurumun söz konusu olduğunu belirlemek hukuki bir değerlendirmedir ve çeviride yapılmaz. Acte Tercüme iade taleplerini, yabancı tutuklama kararlarını ve çocuk iadesi davasının dilekçelerini İngilizceye ya da Fransızcaya çevirir.