Çeviri teknik olarak yapılabilir; sorun çevirinin nerede kullanılacağıdır. Kesinleşmenin belgelenmesini isteyen bir dosyada şerhsiz metnin çevirisi eksik kalır, çünkü aranan cümle o metinde henüz yoktur. Kesinleşme kararın içine baştan yazılan bir bölüm değil, sonradan eklenen ayrı bir kayıttır ve kendi tarihini taşır.
Şerhin unsurları ve yeri
HMK md. 302/4 şerhi dört unsurla tanımlar: hükmün kesinleştiğinin belirtilmesi, tarih, mahkeme mührü ve başkan ya da hâkimin imzası. Maddenin yeri hakkındaki ifadesi de açıktır: kayıt ilamın altına veya arkasına yazılır. Yazı işleri yönetmeliği aynı kuralı kendi metninde tekrarlar. Bu yüzden şerh çoğu zaman ilamın son sayfasının altında ya da arka yüzünde küçük bir blok hâlinde durur ve tarayıcıdan geçirilirken atlanır. Arka yüzdeki şerh çeviride konum notuyla, aynı metnin içine alınır.
Şerhi hâkim imzalar
Kesinleştirme işlemlerini yazı işleri müdürü yürütür ve suretleri aslına uygunluğu belirtilerek o onaylar; ancak kesinleşme kaydını imzalayan, kanun gereği başkan ya da hâkimdir. Kanun yollarından geçerek kesinleşen kararlarda kaydın ve bundan sonraki bildirimlerin ilk derece mahkemesince yapılacağı md. 302/5’te yazılıdır. Yani istinaf ya da temyiz aşamasından dönen bir dosyada şerh üst mahkemeden değil, kararı veren mahkemeden alınır.
Şerhin arandığı dosyalar
İki mevzuat metni kesinleşmeyi açıkça ayrı bir belge olarak ister. MÖHUK md. 53/1-b, yabancı ilamın kesinleştiğini gösteren yazı ya da belgeyi ve onun onanmış tercümesini tenfiz dilekçesinin ekleri arasında sayar. Yabancı boşanma kararlarının nüfus kütüğüne tescili yönetmeliği ise kararda kesinleşme şerhi yoksa kesinleştiğine dair onaylanmış belgeyi ve Türkçe tercümesini arar. Her iki metin de eksikliğin başvuruyu tek başına ilerletmeyeceğini gösterir.
İki tarih birbirine karışmaz
Şerhteki tarih kesinleşme tarihidir; kararın kendi tarihi ayrıdır ve ikisi aynı gün olmak zorunda değildir. Hukuk davasında zorunlu nedenlerle yalnız hüküm sonucu tefhim edilmişse gerekçeli kararın tefhim tarihinden başlayarak bir ay içinde yazılması gerekir; kesinleşme bundan da sonraki bir andır. Şerhte kesinleşmenin yolu da yazılı olabilir: kanun yoluna gidilmeksizin mi kesinleşmiş, yoksa üst mahkemenin onama ilamıyla mı. Bu ifade kısaltılmaz, çünkü belgeyi alan makamın okuduğu bilgi tam olarak budur.
Şerhsiz metnin çevirisi ne işe yarar
Şerhsiz metinden yapılan çeviri bilgilendirme değeri taşır: yabancı meslektaş gerekçeyi okur, taraf adlarının ve terimlerin yazımı baştan belirlenir, kanun yolu bildirimi görülür. Bu çeviri kullanılacak dosyaya girdiğinde ise eksik kalır ve şerhin çevirisiyle tamamlanır. İki işi baştan iki ayrı metin olarak düşünmek, sonradan tek bir dosyaya iki farklı çeviri girmesini de önler. Elektronik imzayla üretilmiş kesinleşme şerhli belgede mühür yerine elektronik imza kaydı bulunabilir.
Eksik belge dosyayı geri getirir mi
Türk mevzuatı bu soruyu her dosya için ayrı ayrı yanıtlamaz; kabul kararı belgeyi alan makama aittir. Bir örnek yine de ölçü verir: nüfus kütüğüne tescil yönetmeliği eksik belge için doksan günlük bir süre tanır ve bu sürede tamamlanmayan başvurunun reddedileceğini söyler. Şerhin sonradan getirilmesi çoğu zaman mümkündür, ama getirilen belgenin ayrıca çevrilmesi gerekir. Acte Tercüme kesinleşme şerhini ilamın çevirisiyle birlikte, şerhin yerini ve tarihini göstererek çevirir.