Yurt dışından Türkiye’ye haksız olarak getirildiği ileri sürülen bir çocuk için başvuru, Lahey Sözleşmesi uyarınca Merkezî Makam aracılığıyla yapılır; ama dava bir Türk mahkemesinde görülür. 5717 sayılı Kanun bu davanın hangi mahkemede ve hangi hızla görüleceğini belirler. Bu sayfa davanın başlangıç belgelerini ve süre mantığını anlatır; başvurunun dili bu sitede ayrı bir sayfada ele alınır.
Görevli mahkeme: aile mahkemesi
5717 md. 6/1, Kanunun uygulanmasından doğan dava ve işlerde görevli mahkemenin aile mahkemesi olduğunu söyler. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde 4787 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin ikinci fıkrası uygulanır. Dava dilekçesinin ve kararın başlığında bu yüzden aile mahkemesi adı ya da o sıfatla görev yapan mahkemenin adı yazar; çeviride mahkeme adı Türkçe hâliyle korunur ve parantez içinde açıklanır.
Yetki: çocuğun bulunduğu yer
Md. 6/2, iade veya şahsî ilişki kurulması hakkında başvuru yapıldığı sırada çocuğun hâlen oturduğu ya da md. 10’a göre koruma altına alındığı yer mahkemelerini yetkili kılar. Ölçüt başvurunun yapıldığı andaki durumdur; çocuğun sonradan başka bir yere götürülmesi bu tarihi değiştirmez. Bu nedenle başvurunun tarihi ve çocuğun o tarihteki adresi dosyanın kritik satırlarıdır ve çeviride eksiksiz aktarılır.
Davanamenin duruşma günüyle tebliği
Md. 9/1, çocuğun iadesine dair davanamenin duruşma günü ile birlikte taraflara tebliğ olunacağını söyler. Olağan hukuk davasında dilekçe ve duruşma günü ayrı aşamalarda tebliğ edilirken burada ikisi birlikte gider. Yurt dışındaki başvurana ya da Türkiye’deki davalıya giden tebligatta bu yüzden iki bilgi aynı belgededir; çeviride duruşma tarihi ve saati ayrı bir satır olarak korunur ve hedef dilin biçimine uyarlanırken gün-ay sırası karıştırılmaz.
Basit usul, öncelik ve acele
Md. 9/2, Kanunun uygulanmasından doğan tüm dava ve işlerin basit yargılama usulüne göre öncelikle ve acele görüleceğini söyler. Basit yargılama usulü, dilekçe aşamasının kısaldığı bir usuldür ve kararlarda bu ifade yer alır. “Basit yargılama usulü” Türk usul hukukuna özgü bir terimdir; hedef dilde açıklayıcı bir karşılıkla verilir ve Türkçe terim ilk geçişte parantez içinde kalır. “Öncelikle ve acele” ifadesi de iki ayrı kelimeyle korunur.
Dosyanın ilk belgeleri
Bir iade davasının ilk belgeleri genellikle Merkezî Makamın yazısı, yabancı merkezi makamın başvuru formu, çocuğun doğum ve kimlik belgeleri ve velayeti gösteren yabancı karardır. Her belge kendi başlığıyla çevrilir; çocuğun adı yabancı belgedeki yazımla korunur ve Türkçe okunuşa uyarlanmaz. Yargı ve hukuki işlem belgeleri, hiçbir aşamada ücretsiz makine çeviri ya da yapay zekâ hizmetlerine yüklenmez. Acte Tercüme çocuk iadesi davalarındaki dilekçeleri, başvuru belgelerini ve mahkeme kararlarını İngilizceye ya da Fransızcaya çevirir.