Çocuk iadesi davası, Türk mahkemesinin ilk iş olarak tarafları anlaşmaya yönelttiği nadir davalardandır. 5717 sayılı Kanunun 8 inci maddesi bu aşamayı esasa girmeden önceye koyar ve uzmanların katılımını öngörür. Taraflardan biri yurt dışında olduğu için bu aşamanın her belgesi en az iki dilde okunur.
Esastan önce sulh
5717 md. 8/1, mahkemenin esasa girmeden önce çocuğun iadesini sulh yoluyla teşvik edeceğini söyler. Sıra önemlidir: sulh girişimi, tarafların iddia ve savunmalarının incelenmesinden önce gelir. Duruşma tutanağında bu aşamaya ilişkin bir bölüm bulunur ve tarafların sulh konusundaki beyanları kendi ağızlarından aktarılır. Çeviride beyanların kipi değiştirilmez ve dolaylı anlatıma çevrilmez.
Uzmanlardan yararlanma
Madde mahkemenin bu teşviki uzmanlardan da yararlanarak yapacağını söyler. Dosyada bu yüzden bir psikolog, pedagog ya da sosyal çalışmacının görüşme notu veya raporu bulunabilir. Bu belgeler mahkeme kararı değildir; uzmanın değerlendirmesidir ve çeviride başlıkları ile imza sahipleri ayrı tutulur. Raporlardaki gözlem ve değerlendirme bölümleri karıştırılmaz.
Sulh yazışmalarının yazılı çevirisi
Yurt dışındaki taraf Türkçe bilmiyorsa, duruşmadaki sözlü aktarım ile dosyadaki yazılı belgeler ayrı işlerdir. Bu site yalnız yazılı çeviriyi konu alır: sulh teklifini içeren dilekçe, karşı tarafın yazılı cevabı ve görüşmeden sonra düzenlenen tutanak. Taraflar arasında e-posta ile yürüyen sulh yazışmaları da dosyaya sunulabilir; bu yazışmalarda tarih ve saat damgaları, gönderen ve alıcı satırları ve ekler listesi çeviride korunur. Bir teklifin kabul edilip edilmediği yazışmanın kendisinden okunur; çeviriye özet ya da yorum eklenmez.
Sulh sağlanırsa ne belgelenir
Taraflar anlaşırsa anlaşmanın içeriği, çocuğun dönüş tarihi, yol giderleri ve şahsî ilişki düzeni gibi konular tutanağa geçer ya da ayrı bir belge olarak imzalanır. Bu tür belgelerde tarih, saat, havalimanı ya da teslim yeri ve sorumlu kişi bilgileri en sık kontrol edilen satırlardır; çeviride hiçbiri kısaltılmaz. Anlaşmanın yurt dışında da uygulanması gerekiyorsa metin o ülkenin diline çevrilir ve imza blokları korunur.
Sulh sağlanamazsa
Md. 8/1’in ikinci cümlesi açıktır: sulh sağlanamadığı takdirde yargılamaya devam olunarak esas hakkında karar verilir. Sulh aşamasının başarısız olması, davanın md. 9/2’deki basit usul ve ivedilikle sürdüğü anlamına gelir. Sulh girişiminin neden sonuçsuz kaldığı tutanakta yazılıysa o cümle aynen aktarılır; çeviriye bir değerlendirme eklenmez. Çevirmen metni aktarır; hukuki görüş vermez, belgenin sonucunu değerlendirmez, dilekçe ya da sözleşme yazmaz. Acte Tercüme sulh tutanaklarını, uzman raporlarını ve taraflar arasındaki anlaşma metinlerini İngilizceye ya da Fransızcaya çevirir.