Çocuk iadesi davasında en sık karıştırılan iki kavram iade ve velayettir. İade, çocuğun haksız olarak götürüldüğü yerden mutad meskenine dönüşünü konu alır; velayet ise kimin çocuk üzerinde karar vereceğini. 5717 sayılı Kanun iki konuyu bilinçli olarak ayırır ve bu ayrım kararların çevirisinde de korunmalıdır.
İade kararında velayet hükmü yoktur
5717 md. 12/1, çocuğun iadesine dair bir karar verilmişse bu hükümde ayrıca velayete ilişkin karar verilmeyeceğini söyler. İade kararının hüküm fıkrası bu yüzden çocuğun dönüşünü, yerini ve takvimini konu alır; velayet sahibini belirlemez. Yurt dışındaki makam için bu ayrım önemlidir: iade kararı velayet kararı gibi okunursa yanlış yorumlanır. Çeviride “iade” ve “velayet” ayrı karşılıklarla verilir ve belge başlığı korunur.
Ret hâlinde velayet kararı verilebilir
Aynı fıkranın ikinci cümlesi bir istisna kurar: çocuğun iadesi talebinin reddine karar verilmesi hâlinde velayet hakkına dair bir karar verilebilir. Böyle bir kararın hüküm fıkrasında iki bölüm bulunur: iade talebinin reddi ve velayete ilişkin hüküm. İki bölüm ayrı bentlerde durur ve çeviride birleştirilmez; bent numaraları korunur.
Başvurudan sonra verilen velayet kararı
Md. 13/1, çocuğun iadesi başvurusunun yapılmasından sonra verilmiş bir velayet kararının iade talebinin reddine gerekçe oluşturmayacağını söyler. Bu hüküm, davalı ebeveynin Türkiye’de velayet kararı alarak iadeyi engellemesinin önüne geçer. Dosyada iki tarih kritik hâle gelir: iade başvurusunun tarihi ve velayet kararının tarihi. İki tarih çeviride ayrı ayrı ve eksiksiz yazılır; velayet kararının hangi mahkemeden ve hangi esas numarasıyla verildiği aynen aktarılır.
Kanun yolu
Md. 17/2, çocuğun iadesi ve şahsî ilişki kurulması hakkındaki kararlara karşı Merkezî Makam, başvuruda bulunan veya davalı tarafından kanun yoluna başvurulabileceğini söyler. Merkezî Makamın da başvuru hakkı olduğu için dosyada üç farklı başvuran görülebilir; her birinin sıfatı başlıkta ayrı yazılır. Kanun yolu dilekçesinde kararın mahkemesi, tarihi ve esas numarası ayrı satırlardadır; çeviride bu düzen korunur. Md. 17/1’e göre bu kararlar kesinleştiğinde yerine getirilir.
Yabancı velayet kararının dosyadaki yeri
İade davalarında başvuranın velayet hakkını gösteren yabancı karar da dosyaya girer. Bu karar yabancı makamın biçiminde düzenlenmiştir; hüküm bölümü ve kesinleşme kaydı kaynak düzende çevrilir. Yabancı kararın Türkiye’de tanınıp tanınmadığı ayrı bir sorudur ve çeviriye bir değerlendirme eklenmez. Çevirmen metni aktarır; hukuki görüş vermez, belgenin sonucunu değerlendirmez, dilekçe ya da sözleşme yazmaz. Acte Tercüme iade ve velayet kararlarını ve kanun yolu dilekçelerini İngilizceye ya da Fransızcaya çevirir.